Irutxuloko Hitza

Sanjoanak, auzoz auzo, iruditan

Irutxuloko Hitza — 2026-06-24 10:58:13

Piztu da sugarra Donostiako auzo eta herrietan; beroaldi izugarriaren aurrean, txinpartek eztanda egin dute bart gauean San Joan bezperarekin, eta irudi ederrak utzi dizkigu, hiriko txoko desberdinetan.

Hain zuzen ere, hemen dituzue Donostiako auzo eta herri gehienetako San Joan bezperako irudiak; Antiguakoak, Egiakoak, Loiolakoak, Sagueskoak, Parte Zaharrekoak, Zubietakoak, Aietekoak, Intxaurrondo Zaharrekoak, Herrerakoak, Intxaurrondokoak, Larratxokoak, Martutenekoak, Amarakoak eta Amara Berrikoak:

Antigua: Joseba Parron San Sebastian argazkilariaren eskutik.

Egia: Asier Gonzalez de San Pedro argazkilariaren eskutik.

Loiola: Nagore Garmendia Artanoren eskutik.

Sagues: Asier Gonzalez de San Pedro argazkilariaren eskutik.

Parte Zaharra: Aratz Garcia Zaldua argazkilariaren eskutik.

Zubieta: Jon Arroyoren eskutik.

Aiete: Aieteko euskara batzordearen eskutik.

Intxaurrondo Zaharra: Beñat Parra Rodriguezen eskutik.

Herrera: Herrerako jai batzordearen eskutik.

Intxaurrondo: Plazara Goaz euskara batzordearen eskutik.

Larratxo: Larratxoko jai batzordearen eskutik.

Martutene: Martuteneko auzo elkartearen eskutik.

Amara: Aitor Erkizia argazkilariaren eskutik.

Amara Berri: Aitor Erkizia argazkilariaren eskutik.

Euskal selekzioaren ofizialtasuna aldarrikatu dute Antiguan: «Lortu arte ez gara isilduko!»

Irutxuloko Hitza — 2026-06-24 11:52:28

7 Baietz euskal kirol selekzioen ofizialtasunaren aldeko plataformak deituta, euskal selekzioaren aldeko elkarretaratzea egin zuten astearte arratsaldean Antiguan, Gurea euskal selekzioa! lelopean. Egunotan AEBetan, Kanadan eta Mexikon jokatzen ari diren gizonezkoen Munduko Futbol Koparen testuinguruan egin zuten mobilizazioa.

Hain zuzen ere, “hutsune batek” elkartu zituen Gaskonia plazan, azaldu zutenez, “sare digital, telebista zein bestelako hedabideak betetzear diren hutsune erraldoi batek”: “Gizonezkoen Munduko Futbol Kopa da, datuen arabera, mundu mailako kirol ikuskizunik jarraituena […]. Eta gu, euskal herritarrok, esku hutsik sentituko gara, beste behin ere, festatik kanporatua izan den haurraren gisan”.

Datu batzuk ere jarri zituzten mahai gainean: Munduko Futbol Kopan “zazpi euskal herritar” ari direla parte hartzen eta “euskal herritarren %75ak baino gehiagok” babesten dutela euskal selekzioaren ofizialtasuna. “Datuak datu, gure herri eta auzoetako jokalariak espainiar eta frantziar elastikoak soinean ikusi beharko ditugu aurtengo udan zehar. Gure izateko eskubidea ukatzen duten estatuak ordezkatuko dituzte”, deitoratu zuten.

Horrela, kirola eta politika nahastu behar ez direla diotenen aurrean, bi alor horiek “uztartzearen” alde egin zuten. “Euskal selekzioak ofiziala izan behar du, eta lortu arte ez gara isilduko!”, gaineratu zuten.

Era berean, Euskal Herrian “herri bakarra” dagoela aldarrikatu zuten, “Algortatik Gasteizera, Gasteiztik Hendaiara, Hendaiatik Trebiñu zein Basaurira”. Horren harira, hurrengo deialdiei adi egotera deitu zituzten herritarrak: “Atzoko Jose Angel Iribar, Joane Somarrabia, Oihana Azkorbebeitia, Edurne Pasaban edo Acero anaiengatik, eta bihar-etzi Euskal Herrian sortuko diren izarrentzako”.

Jakingura guraso elkartea: «Euskara ez da hizkuntza bat gehiago»

Irutxuloko Hitza — 2026-06-19 00:00:58

Antiguako Jakintza Ikastolako guraso elkarteak, Jakingurak, euskararen eta ikastetxean presente dauden gainontzeko hizkuntzen egoerari buruzko txostena argitaratu du. Dokumentua ez da helburu bat bere horretan, etorkizuneko hizkuntza plan baten abiapuntua baizik, Jakingurako kideek azaldu dutenez.

Txostena osatzeko ideia gurasoen artean urteetan pilatutako kezketatik sortu zen, euskararen erabileraren inguruko galderak gero eta maizago agertzen baitziren familien arteko elkarrizketetan, bai euskaldunen artean, bai beste hizkuntza eta jatorri batzuetako familien artean ere. «Argi genuen euskara plan bat egiten hasteko Jakintza Ikastolako egoera zein zen jakin behar genuela, abiapuntua zein zen jakin behar genuen», azaldu du Joxepa Bornaetxea Jakingurako kideak.

Kezka partekatuak datu bihurtzea

Txostena egiteko, bi behar nagusi identifikatu zituzten. Alde batetik, euskararen aldeko neurriak eta hizkuntzaren biziberritzea familiek zenbateraino babesten zituzten jakin nahi zuten. Bestetik, ikastetxeko familien hizkuntza errealitatea ezagutu nahi zuten, etorkizuneko neurriak datuetan oinarrituta diseinatzeko.

Horretarako galdetegi bat prestatu zuten, familien iritziak eta hizkuntza ohiturak jasotzeko. Emaitzek aurreikuspenak gainditu zituzten, eta familiek espero baino parte hartze handiagoa izan zuten. «Uste genuena baino interes handiagoa zegoela ikusi genuen», nabarmendu du Bornaetxeak. Gainera, datuek erakutsi zuten ikastetxean gero eta aniztasun handiagoa zegoela hizkuntzei dagokienez, eta horrek euskararen sustapena beste ikuspegi batetik lantzeko beharra azaleratu zuen, Jakinguraren arabera.

Haurrek eguneroko denboraren %15 inguru baino ez dute igarotzen ikastetxean, baina Jakinguraren ustez, espazio horrek eragin handia du hizkuntza ohituren eraikuntzan. Bertan sortzen dira lehen laguntasunak, harreman sareak eta sozializazio prozesu esanguratsuenak: «Soilik %15a da, baina ez da edozein %15», dio Bornaetxeak.

Hala ere, guraso elkarteak ez du uste euskararen inguruko ardura osoa eskolaren gain utzi behar denik. Aitzitik, familien, aisialdiaren, komunikabideen eta ikastetxearen arteko elkarlana aldarrikatu du. Haien ustez, euskararen biziberritzea ez da eragile bakar baten esku utzi daitekeen erronka.

Sistemaren ahuleziak, erronka nagusia

Txostena egin ondoren, Jakingurako kideek argi dute zein den gaur egun duten kezkarik handiena: hezkuntza sistemak euskararen erronkari erantzuteko duen gaitasun mugatua. Haien ustez, azken urteotan hezkuntzan bizi den ziurgabetasunak eta baliabide faltak zaildu egiten dute epe luzerako hizkuntza proiektu sendoak garatzea. «Hezkuntza sistemak momentu honetan ez du baliabiderik, estrukturalki ez da gai euskarak duen erronkari erantzuteko», azaldu dute elkartekoek.

Gainera, erakunde publikoek ikastetxe eta komunitateei gero eta babes gutxiago eskaintzen dietela deitoratu dute. Horren ondorioz, familiek eta ikastetxeek bultzatutako ekimenek sarritan ez dute behar duten laguntza jasotzen, nahiz eta euskararen etorkizuna bermatzeko gero eta premiazkoagoak izan.

Jakintzan eta Antiguan euskaltzale ugari daudela nabarmendu dute, eta indarrak batuz gero, emaitza hobeak lor daitezkeela

Hizkuntz aniztasuna

Familien %75ek galdetegia erantzun izanak interes handia erakusten duela uste dute Jakinguran. Gainera, txostenak agerian utzi du Jakintza Ikastolan hogei hizkuntza baino gehiago hitz egiten direla. Errealitate horren aurrean, guraso elkarteak euskara erdigunean mantentzea du helburu, baina hizkuntza aniztasuna errespetatuz.

Horretarako, hizkuntza irizpide argiak adostea proposatu dute, komunikazioan eta jardueretan. Era berean, hizkuntzen egoeraren inguruko kontzientzia sustatu nahi dute. «Euskara ez da hizkuntza bat gehiago», nabarmendu du Bornaetxeak. Bere esanetan, hizkuntza gutxitua denez, babes berezia behar du, eta horren inguruko kontzientzia partekatua eraikitzea funtsezkoa izango da datozen urteotan.

Antigua, arnasgunea eta alerta

Txostenak Antigua auzoaren egoera ere aztertzen du, euskarari dagokionez. Jakinguraren arabera, Antigua Donostiako auzorik euskaldunenetako bat da, eta hiri eremu batean euskarak duen presentziagatik salbuespen moduko bat da. Bornaetxeak «oasi» eta «arnasgune» gisa definitu du. Hala ere, datuek erakusten dute ezagutza maila handia izan arren, erabilera askoz txikiagoa dela.

Horregatik, baikortasuna eta kezka uztartzen dituzte. «Ez dugu mezu negatiborik eman nahi, baina argi eduki behar dugu, alerta puntu batetik, gure esku dagoela oasi bat izaten jarraitzea», azaldu du. Haien ustez, gaur egungo egoera ona izan arren, euskararen etorkizuna ez dago bermatuta.

Etorkizuna: elkarlanean urrutiago

Bost edo hamar urte barrura begira, Jakingurak ez du helburu idealizaturik marrazten. Ez dute uste errealista denik komunitate osoa erabat euskaldunduta egongo dela pentsatzea. Hala ere, ikastetxean, auzoan eta hirian dagoen euskararen aldeko sarean sinesten dute.

Jakintzan, Antiguan eta inguruko eragileetan euskaltzale ugari daudela nabarmendu dute, eta indarrak batuz gero, emaitza hobeak lor daitezkeela: «Ez dakit nora iritsiko garen, baina elkarrekin urrutiago», laburbildu du Bornaetxeak. Hori da, azken finean, txostenak helarazi nahi duen mezua: diagnostikoa ez dela amaiera, baizik eta euskararen etorkizuna elkarrekin eraikitzeko lehen urratsa.

Aietek ere Antigua menderatu du

Irutxuloko Hitza — 2026-06-14 17:42:22

Eguzki berotik ihes egin dutenek, gaur eguerdian bete den Antiguako frontoiaren itzala estimatuko zuten. Ordea, Antiguako San Joan jaietako herri kirolen dema ere nahiko beroa izan da. Antiguotarrak elkarteak eta dantza taldeak antolatuta, Antigua eta Aiete nor baino nor aritu dira.

Herri kiroletako sei probari aurre egin behar izan diote bi taldeek: aizkora —Arkaitz Etxebeste aizkolaria Antiguarekin aritu da, eta Ibai Soroa Aieterekin—, lokotx bilketa, trontza jokoa, txinga eramatea, 50 kiloko harria —bost altxaldi bakoitzeko— eta zaku pisu lasterketa. Bakoitzeko bost buelta egin dituzte, erreleboka.

Etxekoak iazkoa ahaztu eta auzoari garaipena eskaintzeko asmoarekin lehiatu dira. Izan ere, Parte Zaharraren kontra galdu zuten. Beraz, Aieteren kontra garaipena nahi zuten antiguatarrek. Saiatu dira, dema parekatua izan da, baina berriz ere ihes egin die garaipenak.

Joseba Parron San Sebastianek osatu du argazki bilduma:

Antiguatarrak eta aietearrak herri kiroletan lehiatuko dira igandean

Irutxuloko Hitza — 2026-06-10 10:09:00

Antiguako San Joan jaien barruan, herri kirolen dema antolatu dute aurten ere Antiguotarrak elkarteak eta dantza taldeak, igande honetarako (hilak 14). Oraingoan, Aieteko taldearen aurka lehiatuko dira antiguatarrak, askotariko herri kiroletan.

Saioa 12:30ean izango da, Antiguako frontoian, eta auzoen arteko demaz gain, Arkaitz Etxebeste eta Ibai Soroa aizkolariek erakustaldia eskainiko dute. Iaz, Parte Zaharra eta Antigua lehiatu ziren, eta Parte Zaharra izan zen garaile; hemen ikus ditzakezue argazkiak.

Bat Egin Eguna gauzatu du EH Bilduk, Antiguan

Irutxuloko Hitza — 2026-06-08 10:58:21

EH Bilduk Bat Egin Eguna aurrera eraman zuen igandean Antiguako Jose Maria Sert plazan. Bertan, hamarnaka militante batu ziren eta Euskal Herrian posible egin zioen mosaiko erraldoia osatu zuten. Gainera, koalizioaren udaleko bozeramaile Juan Karlos Izagirrek adierazpenak egin zituen. Haietan azaldu zuen “harrituta” daudela azken asteotan udal gobernuko erakutsitako jarrerarekin, “noraezean dabilen gobernua” dela erakusten baitu, “hiri eredua zein den ari ez duen gobernua da”, eta osatzen duten bi alderdien artean desadostasunak dituena. Adibide gisa jarri zituen Munduko futbol txapelketa edota etxebizitzaren gaia.

Horrez gain, zerga turistikoari dagokionean, berriz, EH Bilduk hori eskatzen urteak daramatzala gogoratu zuen, eta alkateak “presaka eta modu irregularrean” ezarri nahi izan duela uda honetan,”jakinda ezinezkoa” dela.

Izagirreren esanetan, “noraeza honek guztiak, kontradikzioek, iritzi aldaketek… erantzuten diote Jon Insaustiren irudia indartzeko antolatutako marketin kanpainari”, eta gogorarazi zuen, Insausti hamar urtez egon dela udal gobernuan, ardura garrantzitsuekin; tartean, “turismoaren sustapenaren eta bide batez desgobernuaren arduradun zuzena izan da. Beraz, ez da sinesgarria aurretik egindakoarekin zerikusia izango ez bali bezala jokatu nahi izatea”. Eta diskurtsoak ez bezala, ekintzek betiko bidetik jarraitzen dutela nabarmendu zuen. “Hiria sektore eta interes zehatz batzuei saldu diotenek ezin dute orain hiriaren salbatzaile gisa aurkeztu bere burua. Donostia egoera honetara ekarri dutenek ezin dute arazoen konponbidea izan”, gehitu zuen.

Jarraian ekitaldiko irudiak:

Ondarretako horma eta hondartzara sartzeko eskailera berreraikitzeko lanak amaitu dituzte

Irutxuloko Hitza — 2026-06-01 14:14:30

Iazko azaroaren 7an izandako denboraleak kaltetutako horma eta hondartzara sartzeko eskailera berreraikitzeko lanak amaitu dituzte eta gaurtik aurrera erabilgarri daude.

Aipatu denboraleak egiturazko kalte handiak eragin zituen itsasertzeko leku honetan. Aurrez kaltetutako harresiaren zati bat babesten zuen harri lubeta kaltetzeaz gain, beste zati handi bat ere jausi zen, eta hondartzara sartzeko eskailera ia erabat suntsituta utzi zuen. Horrez gain, denboraleak murruaren atzean zegoen harearen zati handi bat eraman zuen, itsas pasealekuari eusten dion harlauza agerian utziz. Gertaeraren ondoren egindako azterketa teknikoek egiaztatu zuten horma zaharrak ez zeukala olatuen etengabeko kolpaketari aurre egiteko behar besteko egitura sendorik. Hortaz, udalak martxan jarri zuen esku hartze integrala, eragindako kalteak konpontzeaz gain, itsasertzeko azpiegitura osoaren erresistentzia eta iraunkortasuna hobetzeko.

Kostako horma berriak zimendu eta euskarri-egitura handiagoak ditu, itsasoaren erasoari aurre egiteko eta etorkizuneko denboraleen aurrean segurtasun handiagoa bermatzeko berariaz diseinatuak. Lauza hexagonal tradizionalak ingurunearen elementu bereizgarri eta estetiko gisa mantentzen dira, baina estaldura funtzio bat baino ez dute betetzen.

Irisgarritasun eta segurtasun arloan hobekuntzak egiteko ere balio izan dute lanek. Hondartzara sartzeko eskailera berriak tarteko eskailera buru bat izango du, egungo araudira egokituta, erabiltzaile guztientzako joan-etorri erosoagoa eta seguruagoa errazteko. Halaber, mailadiaren behealdean beste maila txiki batzuk ere egin dira, eta marea biziek harea-kota nabarmen jaitsarazten dutenean baino ez dira ikusiko. Soluzio honekin, aurreko urteetan zimenduak agerian geratzen zirenean gertatzen ziren bat-bateko desnibelak eta erorketak saihestu nahi dira.

Jarduketak 2,5 bat milioi euroko inbertsioa izan du eta horri esker, pasealekua eta kostako horma berreskuratu ahal izan dira, Ondarretako jatorrizko irudia eta estetika errespetatuz, hiriko itsasertzeko gunerik enblematikoenetako eta erabilienetako bat baita.

Antiguako 3. Erraldoi Eguna, larunbatean

Irutxuloko Hitza — 2026-05-19 11:27:59

Antiguako Loretope konpartsak Erraldoien Eguna antolatu du hirugarrenez larunbat honetan, hilak 23. Inoiz baino erraldoiagoa izango da, gonbidatu askorekin. Hala, antolatzaileekin batera kalez kale ibiliko dira Parte Zaharra, Gares, Irungo Ondare, Usansolo, Amara Berri, Loiola eta Arrasate konpartsak.

Aurten kalejira soilik aurrera eramango dute. Gaskonia plazatik abiatuta, erraldoi eta buruhandiek auzoa hartuko dute, 11:00etan hasita. Matia kalean barrena, Bentaberrira joan-etorria egingo dute. Amaiera Itxasmendin izango da, 13:00-13:30 aldera.

Muskerdun xaboi pastillaren mende luzeko bidaia, Donostia abiapuntu

Irutxuloko Hitza — 2026-05-15 00:00:06

Belaunaldi ugari ezagutu ditu Lagarto xaboiak bere 112 urteko ibilbidean. Zaharrenek, Antiguako La Providencia lantegi inguruan zegoen xaboi usain arraroa gogoratuko dute, gazteenek, ordea, ez dute jakingo, akaso, muskerdun kolore berdeko pastilla Donostian sortu zenik ere. 1980ko hamarkadatik, hiritik kanpo jarraitu du bere bidea, gorabehera ugarirekin, eta haren aztarna bakarra, Zarautz hiribidean fabrikako langileentzat egindako etxebizitza multzoa da.

Harresiak bota berritan, industria zabaltzen hasi zen hiriaren kanpoko auzoetara, eta, hala, Bentaberri inguruan zabaldu zuten, 1864an, La Providencia produktu kimikoen lantegia Juan Lizariturry Lathierrek eta Jose Antonio Rezola Gaztañagak. Animalien koipea eta landare olioa modu industrialean eraldatuta, eguneroko produktu bilakatzen zituzten. Nagusiki, bujiak eta kandelak. XX. mendearen hasieran, ordea, higienea eta desinfekzioa premia bilakatzeak eta elektrizitatearen orokortzearekin kandelen eskaria murrizteak, apustu berri bat egitera bultzatu zituen bi enpresariak, oraingoan, xaboiaren alde.

Peter Krebitz asmatzaile alemaniarrarekin harremanetan jarri ziren, haren saponifikazio teknikak eta glizerina eraunzteko metodoak Europa iraultzen ari baitziren. Lambert ingeniari frantsesaren laguntzaz, puntako xaboi fabrika atondu zuten. Teknikak hain aurreratuak ziren, probaldian, lantegiko beharginak huts egingo zuten beldur zirela, eta, antza, «lagarto, lagarto», esaten zuten, zorte txarra uxatzeko. Makinak ezin hobe zebiltzan eta pasadizoaren oroigarri, Lagarto izena jarri zioten 1914an merkaturatutako pastilla berdeari.

Orban zailak eta ehun finak

Olio begetalak eta animalia gantza zituen osagai, gehigarri kimiko agresiborik gabe; eta garaiko xaboien aldean, purutasun paregabea eta kalitate handiagoa zituen. Pentsa, ordura arte, etxean egin ohi zela frijitzeko baliatutako koipe eta olioekin. Hala, Lagartok askotariko erabilerak zituen: orban zailenak kentzeko eta ehun finak garbitzeko, ontziteria, gorputza, zorua, gainazalak…

Aitzindariak izan ziren publizitatean. 1924an, Donostian bizi zen Pedro Antequera Azpiri artista grafiko madrildarraren kartela ikoniko bilakatu zen: Musker atsegin bat, arropa xaboiarekin igurtziz garbitzeko xafla batean. Azkar lotu zitzaion produktuari. Hori izan zen bere arrakastaren gakoetako bat.

Antiguako lantegi nagusian, bujiak, glizerina, parafina, xaboia… egiten ziren. Egunean, 40.000 kilo xaboi eta 70.000 bujia ekoizten zituzten, besteak beste, bertan lan egiten zuten 160tik gora lagunek. 60.000 metro koadroko azpiegituratik kilometro bateko trenbidea irteten zen, hiriko tranbia linearekin lotuta, Pasaiako portura salgaiak eramateko. Horrez gain, beste lantegi bat zuen Lasarten, Biyak Bat. Han, kandelak egitean sortutako soberakinekin hazi olioa eta garanduaren elikagaia zen koko opilak egiten zituzten. Gutxika, garbiketarekin loturarik ez zuten produktuak baztertzen joan ziren.

Sorreratik industria garrantzitsua izan zen —Isabel II.ak edota Alfonso XIII.ak bisitatu zuen lantegia— baina gorabehera ugari bizi izan ditu. Lehen Mundu Gerrak Europako beste herrialdeetako lantegiak geldiarazi zituenean, esportatzen hasi ziren. Gudek eskaria handitu zuten, zauriak garbitzeko baliatzen baitzuten, infekzioei eta gangrenari aurre hartzeko. Diktadura garaiko autarkia, aldiz, kolpe handia izan zen, lehengaien inportazioa debekatua baitzegoen. 1959an hori aldatu eta AEBtatik gantza ekarri ahal izateak, kalitatea hobetu eta salneurria %40 murriztu zuen. Garai berrietara egokitzen jakin zuten ere, garbigailua agertzean, xaboi hautsa ekoitzita.

Hiru hamarkada geroago, eskariari erantzun ahal izateko, lantegi berri bat zabaldu zuten 1971n, Zaragozan. Hiriarekin harremana eten, eta 1985ean, hara eraman zuten ekoizpen guztia. 1992an, Euroquimica enpresak erosi zuen.

Antiguako Bodegon: esentzia bera, baina birmoldatuta

Irutxuloko Hitza — 2026-03-27 00:00:38

Istingorra kaleko kantoietako batean dago Antiguako Bodegon. Bi hamarkada luzez, Josetxo Berra eta Mari Paz Rezusta izan dira barra atzean, urtarrila amaieran utzi zuten arte. Tabernak ateak itxi zituen aste batzuez, hilaren 14an berriro zabaltzeko. Berdina, baina ez bera. Itxuraz pixka bat aldatu dute, eta izpirituari eutsita, buelta bat eman diote ere Manex Gurutzetak (Antigua, 1996) eta Arantxa Airak (Hernani, 1996). Ostalaritzan eskarmentua dute, eta egungo lantokitik ez oso urruti, Plateron, aritu dira azken urteetan: Gurutzetak ia hamar egin ditu sukaldean eta Airak, bost, barran. Haiekin zerbitzari lanetan dabil Gurutzetaren anaia, Harri (Antigua, 2003).

Bodegoneko ohiko bezero ez zirela onartu arren, duela urte eta erdi pentsatu zuten lehenengoz haren ardura hartzea, baina ezkontza tarteko, atzeratu egin zuten asmoa. Duela lau bat hilabetera arte. «Berriro proposatu ziguten eta argiago ikusi genuen bazela unea horrelako proiektu batean hasteko», gogoratu du Airak. Iradokizuna, ordea, ez zieten aurreko arduradunek egin, auzotarrek baizik, zuen bideari jarraitzeko pertsona egokiak zirelakoan.

Lokalaren jabearekin elkartu ziren Aira eta Gurutzeta, beren txostena aurkezteko. Nahi zuenarekin bat zetorren: «Auzotar orori irekia den zerbait eskaintzea», azaldu du Airak, eta gehitu duenez, «ilusionagarria iruditu zitzaion bi gaztek horren proiektu trinkoa aurkeztea». Tabernak zuen auzoko esentzia mantendu, kanpotarrei beren lekua eman, baino antiguatarrentzat izatea nahi dute, «prezio lehiakorra, herrikoia, eta gune seguru bat izatea auzotar guztientzat». Are gehiago, ikusita inguruko tabernetan kanpokoei begirako eskaintza bertakoei begirakoa baino handiagoa dela, diotenez.

Otorduak berreskuratu

Esentzia hori zerk ezaugarritzen duen galdetuta, Gurutzetak dio betidanik antiguatarrak elkartzen diren leku bat dela eta ez zutela hori galtzerik nahi, alegia, «kutsu tradizionala mantendu», etxeko janariari, auzoaren zaintzari… lotuta. Hala, zegoenarekin jarraitu eta zituen gabeziak beteta hobetzea izan da hautua. Sukaldea, kasu. «Azken bost urteetan ez zuten ematen ez bazkaririk ez afaririk, pintxoak jartzen zituzten goizean…», gogoratu du sukaldariak. Hortaz, menua berreskuratu dute eta karta buruan badute ere, oraingoz, probatzen ari dira. Dutena ematen. Kroketek, torreznoek eta gildek arrakasta izan dute lehen egunetan; baita masailek eta txipiroi errazioek ere.

Duela urte batzuk tabernaren erreforma egitean, Berrak eta Rezustak hormetako batean jarri zuten orein irudia zuen azulejo bat, ordura arte barran zegoena. Gorde dute hori ere, baina moldaketak egin dituzte gunean, itxita egon den hilabete eta erdian. Botilen apala kenduta, ireki eta argitasuna eman diote, margotu, aulkiak lisatu… Lana utzi eta proiektuari ekitea «bizitzen ederra» izan arren, «frustragarria» ere iruditu zaio Airari, dagokion lana egiteko gogoz zegoelako: «Kañak zerbitzatu eta ogitartekoak eman». Kudeaketa ardura berria da beraientzat, baina ez ditu bereziki kezkatzen. Gurutzetaren esanetan, «bazen momentua saltoa emateko», eta Aira ere bat dator: «Nork bere buruarentzat lan egitea, ikusi nahi dugu alde on eta txarrekin zer den. Ohitu behar dugu».

Sansebastianetan utzi zuten aurreko arduradunek, eta agurreko festan, ofizialki eman zieten lekukoa, beraiekin barra atzera sartuta. Aholkuren bat ere eman zieten, asko saltzen ziren pintxoak gomendatu, eta ehiza garaian usoa, basurdea… kozinatzen zutela. «Keinutxoren bat» egiteko asmoa dute garaia heltzean.

Lehen egunak «oso kañeroak» izan direla diote, eta aldi berean, nola ez, «politak», harrera oso ona eduki baitute. Gurutzetak esperotakoa izan dela dio, Airak, berriz, bere ustea gainditu duela. Nekeak merezi diela diote eta egunetik egunera hobe doazela ikusten dute. Ilusioak konpentsatzen du, «gogorra, baina polita da».

Argi duten helburua lortzeko bidean: «Izan nahi dugu ezagunak etxeko janariagatik, gauza gozoak emateagatik, eta gertuko tratuagatik». Adin desberdinetakoen elkargune izatea nahi dute, «belaunaldi arteko elkarbizitza» egotean. Era berean, auzoko edonork laguntza behar badu edozein ekimen burutzeko, tabernako ateak irekita dituela diote. Esaterako, Loretope Konpartsarentzat hamaiketakoa prestatuko dute 60 lagunentzat maiatzean, eta auzokide batek saltzen duen ogia jasotzeko gune bat jarriko dute.

Eusko Legebiltzarraren aurrean protesta egingo dute etxegabetze arriskuan dauden Bentaberriko bizilagunek

Irutxuloko Hitza — 2026-03-23 10:01:52

Alokairu Bentaberriko babes ofizialeko etxeetako maizterren elkarteak eta Kaleratzeak Stop plataformak deituta, Gasteizen elkarretaratuko dira Bentaberriko etxebizitza horietako bizilagunak, Eusko Legebiltzarraren aurrean. 12:00etan egingo dute elkarretaratzea, 12:45ean Etxebizitza batzordea egingo baitute Legebiltzarrean.

Agerraldian, etxegabetze arriskuan dauden Bentaberriko 510 familien egoeraren berri emango dute. Izan ere, berriki, jakinarazi dute etxeen jabe den Testa-Blackstone putre funtsak 2028ra bitarte mantenduko dituela Bentaberriko etxebizitzen alokairu kontratuak; ordea, data horretatik aurrera gertatuko denarekin kezkatuta daude bizilagunak.

Sustapena 1998ko azaroan kalifikatu zen 30 urterako, eta 2028ko azaroan iraungiko da. Horrela ere, Itxasok gogorarazi du lur horiek 75 urterako laga zirela, 2069ra arte, eta epe hori betetzean Eusko Jaurlaritzari itzuli beharko zaizkio, lurrak eta etxebizitzak. Bitartean, 2028ra bitarte, maizterrak babestuta daude etxebizitzen babes ofizialeko izaeragatik, errenten igoera neurrigabeen aurka, eta, ondoren, gune tentsionatu izendapenagatik, muga espezifikoak ezartzen baititu kontratu berrientzat eta edukitzaile handientzat. Esaterako, Testa-Blackstone putre funtsari.

Morlansko tunela oinezkoentzat egokitzen hasiko dira

Irutxuloko Hitza — 2026-03-10 11:54:38

Donostiako Udalak Lugaritz eta Morlans arteko tunela oinezkoentzat birgaitzeko lanak adjudikatu dizkio Jaizubia enpresari. 377.436 eurokoa da aurrekontua, eta lanak egiteko epea lau hilabetekoa.

Proiektuaren xede den zatia Lugaritzeko tren geltokian hasten da, eta tuneleko bidegorria Morlans pasealekuko bidegorriarekin lotzen da. Proiektu honen bidez, espaloi zati bana eraikiko dute bidegorriaren alde banatan, eta, beraz, oinezkoek ibiltzeko duten espazioa handitu egingo da, tunelaren alde bakoitzean metro bat inguruko zabalera lortuz. Bidegorriak 2,20 metroko zabalera izango du, eta ondoan metro bateko bi erreiak jarriko dituzte, bai Lugaritz aldera, bai Morlans aldera.

Era berean, seinaleak berrituko dituzte oinezkoen lasaitasunerako eta segurtasunerako, baita dauden interfonoak kendu eta tunel osoari estaldura emango dion telefonia ekipo bat jarri ere.