Irutxuloko Hitza

Sanjoanak, auzoz auzo, iruditan

Irutxuloko Hitza — 2026-06-24 10:58:13

Piztu da sugarra Donostiako auzo eta herrietan; beroaldi izugarriaren aurrean, txinpartek eztanda egin dute bart gauean San Joan bezperarekin, eta irudi ederrak utzi dizkigu, hiriko txoko desberdinetan.

Hain zuzen ere, hemen dituzue Donostiako auzo eta herri gehienetako San Joan bezperako irudiak; Antiguakoak, Egiakoak, Loiolakoak, Sagueskoak, Parte Zaharrekoak, Zubietakoak, Aietekoak, Intxaurrondo Zaharrekoak, Herrerakoak, Intxaurrondokoak, Larratxokoak, Martutenekoak, Amarakoak eta Amara Berrikoak:

Antigua: Joseba Parron San Sebastian argazkilariaren eskutik.

Egia: Asier Gonzalez de San Pedro argazkilariaren eskutik.

Loiola: Nagore Garmendia Artanoren eskutik.

Sagues: Asier Gonzalez de San Pedro argazkilariaren eskutik.

Parte Zaharra: Aratz Garcia Zaldua argazkilariaren eskutik.

Zubieta: Jon Arroyoren eskutik.

Aiete: Aieteko euskara batzordearen eskutik.

Intxaurrondo Zaharra: Beñat Parra Rodriguezen eskutik.

Herrera: Herrerako jai batzordearen eskutik.

Intxaurrondo: Plazara Goaz euskara batzordearen eskutik.

Larratxo: Larratxoko jai batzordearen eskutik.

Martutene: Martuteneko auzo elkartearen eskutik.

Amara: Aitor Erkizia argazkilariaren eskutik.

Amara Berri: Aitor Erkizia argazkilariaren eskutik.

Lizarraren inguruan dantzatu dira udal agintariak

Irutxuloko Hitza — 2026-06-24 09:35:57

Azken urteotako San Joan bezpera beroenetako bat bizi zuen bart Donostiak, baina hori ez zen oztopo izan urteko gaurik laburrenaz gozatzeko. Hain zuzen ere, Donostiako auzo eta herri gehienetan piztu zituzten suak eta aritu ziren dantzan, baita Parte Zaharreko Plaza Berriko ekitaldi instituzional eta tradizionalean ere.

Ohiko legez, Donostiako Udaleko zinegotziek plazaren erdian jarritako lizarraren inguruan dantzan aritu ziren agintariak, eta ekitaldian parte hartu zuten, baita ere, Udaleko Txistulari Taldeak, Goizaldi dantza taldea eta Arkaitz, Eskola, Gero Axular eta Trebeska taldeetako bikoteek. Agintariek fandangoa eta arin arina dantzatu zituzten, lizarrari su eman aurretik zein ondoren. Kalejirarekin eta lizarraren azalaren banaketarekin amaitu zuten ekitaldia, Udal Txistulari Taldeak erromeriaren erritmora.

Jarraian, Joseba Parron San Sebastian argazkilariaren irudi bilduma:

Parte Zaharreko Ayestaran bitxi denda historikoa itxi dute

Irutxuloko Hitza — 2026-06-23 12:07:15

Parte Zaharreko Abuztuaren 31 kaleko Ayestaran bitxi denda historikoa itxita dago duela egun batzuk, Jose Ignacio Aiestaran arduradunaren erretiroagatik eta errelebo faltagatik, El Diario Vasco egunkariak argitaratutako informazioaren arabera. Besteak beste, garaikurrak eta erlojuak saltzeagatik zen ezaguna denda hori.

1941. urtean hasi zen Ayestaran establezimenduaren ibilbidea, Azkoitian, Jose Ignacio Aiestaranen aita Juan Cruz Aiestaranen eskutik. Handik urte batzuetara, Donostiako Parte Zaharrera lekualdatu zen denda, eta hainbat kaletatik pasatu da 75 urteotan, baina 40 urte inguru daramatza egungo kokalekuan.

Urgulleko kilometro bertikala osatu dute

Irutxuloko Hitza — 2026-06-22 10:04:48

Ollagorra elkarteak antolatuta, Urgulleko igoera bertikala egin zuten igande goizean korrikalari ugarik. Bero sapari aurre egin behar izan bazioten ere, giro ederrean egin zuten lasterketa 27 parte hartzaileek. Antolatzaileak “oso pozik” agertu dira probaren bigarren aldi honekin: “Horrelako ekimenek aukera ematen dute Urgulleko kirol tradizioa berreskuratzeko, Parte Zaharra dinamizatzeko eta Ollagorrako jarduera herritarrei ezagutarazteko”.

Elkarteko eskaileretatik Jesusen Bihotza eskulturarainoko kilometroan, 130 metroko desnibela gainditu behar izan zuten parte hartzaileek: “Eguraldi ona lagun izan genuen goiz osoan zehar, eta kirol esfortzuak, giro onak eta parte hartzaileen gogobetetasun orokorrak markatutako probaz gozatzeko aukera izan genuen”, nabarmendu du Ollagorrak.

Horrela, gizonezkoen sailkapenean, Mattin Odriozola Ibarguren nagusitu zen, 4 minutu eta 6 segundoko denborarekin. Xabier Ondaro Ezkurra bigarren izan zen, 4 minutu eta 16 segundorekin eta Jokin Bellido Lealek osatu zuen podiuma, 4 minutu eta 28 segundorekin. Emakumezkoetan, bestalde, Leire Etxezurieta Zabaletak lortu zuen garaipena, 5 minutu eta 51 segundoko denborarekin. Bigarren postua Lierni Txintxurreta Salaberriarentzat izan zen, 5 minutu eta 58 segundorekin, eta hirugarrena Itxaso Sanchez Lopezentzat, 6 minutu eta 29 segundoko denborarekin. “Probako bi errekor berri utzi zituen, gizonezkoen eta emakumezkoen mailako irabazleak aurreko markak hobetu baitzituzten”, nabarmendu du elkarteak.

Horrez gain, Ollagorra elkarteko ordezkarien artean, gizonezkoetan, Alvaro Miranda Bauzan izan zen irabazlea, eta, emakumezkoetan, Itxaso Sanchez Lopez, podiumeko hirugarren postura igo zena.

Jarraian, Aratz Garcia Zaldua argazkilariak egindako irudi bilduma ikus dezakezue:

Parte Zaharreko bizilagunekin Bretxari buruz adostutakoa «ez betetzea» egotzi dio EH Bilduk udal gobernuari

Irutxuloko Hitza — 2026-06-19 16:33:53

EH Bilduko zinegotzi Itziar Iturrik agerraldi bat egin du ostiral goizean Donostiako Udaletxean, salatzeko udal gobernua “ez dela betetzen ari” Bretxari buruz “Parte Zaharreko bizilagunekin eta EH Bildurekin adostutakoa”. “Bretxak publikoa izan behar du eta auzotarren beharrei erantzun behar die. Hori izan da, eta da, EH Bilduren bide orria azpiegitura estrategiko honen gainean hartu behar izan diren erabakiak hartzeko garaian exijitu izan duguna eta exijitzen duguna”, nabarmendu du.

Horrela, auzotarrek udalari egindako eskaerak gogorarazi ditu Iturrik: “Gimnasio publiko bat, adineko pertsonentzat gunea eta elkarteetarako bilgunea eta biltegia, besteak beste. Halaber, Parte Zaharrean dauden beste baliabideez, berriez zein zaharrez, hitz egin zen hauei zein erabilera eta zertarako izango ziren hausnartu eta definitzeko. Hala nola, Esterlines kaleko anbulatorio zaharra eta Plaza Berriko udaletxe zaharra”.

Era berean, alderdiak egindako zenbait proposamen ere gogora ekarri ditu zinegotziak: “EH Bildutik adierazi genuen kontsumo kooperatiba bat jartzeko aukera, auzoan sinergiak sortzeaz gain, Bretxako baserritarren ekarpena indartzen delako. Baina ezezkoa jaso genuen. Emakumeen Etxea bertan kokatzea ere iradoki dugu, auzoak eta Etxeak elkar eragin dezaketelakoan. Beste ezezko bat jaso dugu teknikoki funtsik ez duten argudioetan ‘oinarrituta’”. EH Bilduren ustez, “arrazoia erabat politikoa da. Hemen ere ez dago borondaterik EAJ eta PSEren aldetik”. “Baserritarren postuen kudeaketarekin, beste hainbeste; esandakoaren kontra egin du Udal Gobernuak, baserritarrek beraiek adierazi arren kanpoaldean nahi dutela jarraitu, herritarrekin harreman zuzena kalean eginez”, gaineratu du zinegotziak.

Eskaera zehatzak

Horrela, “hastapenetan adostutakoari eutsi”, eta “eskaera zehatzak” egin ditu EH Bilduk: “Adinekoen zentroaren birkokapena egitea; gimnasio publikoa egitea eta, ez bada, kirol gune pribatuan Kirol Txartela erabiltzeko aukera ematea; lehen solairuan Emakumeen Etxea kokatzea; auzotarrentzat diren bilguneak eta biltokiak hasieran adostutakoak izatea eta bai anbulatorio zaharrerako, bai Santa Teresa komenturako, baita udaletxe zaharrerako hasiera hartako elkarlana lehenetsiz, auzoan dauden beharrak bertakoekin adostea.

“EH Bilduren eskua luzatua dago elkarlanerako betiere herritarrak erdigunean jartzen badira eta haien mesedetan hartzen badira hartzen diren erabakiak. Hauek ezin dira inolaz ere aldebakartasunez hartu. Izan ere herritarrek ez badute parte hartzeko modurik eta, honenbestez, ez bada beraien borondatea jasotzen, prozesua porrot egitera bideratua dago” gaineratu du Iturrik.

Nautikoa eta kaiko beste hainbat azpiegitura berrituko ditu Eusko Jaurlaritzak

Irutxuloko Hitza — 2026-06-19 16:22:05

Eusko Jaurlaritzak 2,5 milioi eurotik gora bideratuko ditu Donostiako kaiko azpiegitura nagusiak “modernizatzeko eta indartzeko”, Jon Insausti alkateak eta Amaia Barredo Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza sailburuak ostiral goizean egindako agerraldian azaldu dutenez.

Zehazki, 2.554.105 euroko inbertsioa egingo dute eta lan hauek egitea aurreikusi dute: Erreal Klub Nautikoak erabiltzen duen eremua eta Nautikoko ontziralekua berritzea, erdiko kaiaren egitura indartzea eta ontziralekuko eskaileraren azken zatia berritzea. Lan horiek “Donostiako portuko azpiegiturak zaintzeko eta hobetzeko estrategia planifikatu baten parte” direla nabarmendu du sailburuak: “Helburua azpiegituren erabilera bizitza luzatzea, erabiltzaileen segurtasuna bermatzea eta instalazio horiek itsas ingurune bereziki zorrotz baten eskakizunetara egokitzea da”.

Mailakatuta, 2028ra arte

Lan horiek, hala ere, 2028ra arte luzatuko dira, modu mailakatuan. Alde batetik, Nautikoko ontziralekuko eskaileraren azken zatia berritzeko lanak dagoeneko hasi dituzte, 107.343 euroko inbertsioarekin eta hiru hilabeteko exekuzio epearekin.

Bigarren lan nagusia 2027aren hasieran hasiko dutela esan dute arduradunek, “portuko erdiko kaiaren egitura indartzeko lanekin”. Proiektu horrek 1,1 milioi euroko inbertsioa izango du, eta bederatzi hilabeteko exekuzio epea.

Azkenik, tamaina handieneko lana 2028ko lehen hiruhilekotik aurrera egingo dute, Donostiako Erreal Klub Nautikoko kaiaren eta ontziralekuaren erabateko berritzearekin. Horretarako, 1,34 milioi euro baino gehiago bideratuko dituzte, eta zortzi hilabeteko exekuzio epea aurreikusi dute.

Urtea beteta, eraikinaren erabilera egonkortu nahi dute

Irutxuloko Hitza — 2026-06-19 00:30:31

Guardetxea da Parte Zaharreko gaztetxea. Urte bat bete da Alde Zaharreko Gazte Asanbladak (AZGA) eraikina okupatu zuenetik. Zehazki, iazko Maiatzaren Lehenaren testuinguruan sartu ziren bertara, eta han jarraitzen dute. Urteurrenaren harira, agerraldi jendetsua egin zuten maiatzaren 1ean, Donostiako eragile sozial eta politiko ugariren babesarekin, Parte Zaharreko Trinitate plazan. «Balio dezala Guardetxeak, eta urteurren honek, eragile eta militanteon arteko aliantzak indartu eta bestelako Donostia baten eraikuntzan aurrerapauso bat emateko», nabarmendu zuen AZGAk.

Atzera begira jarrita, urtearen balantzea egiteko elkartu da IRUTXULOKO HITZA Guardetxeko eta AZGAko bi kiderekin: Nerea Irastorza eta Hegoi Goñi. Sei urtez hutsik egon zen eraikina okupatu zuten lagunetako bi izan ziren, eta hasieratik bizi ahal izan dute Guardetxearen proiektuak egindako urtebeteko bidea. AZGAk plazaraturiko balorazio orokorrarekin bat egin dute: «Udal gobernuak errepresioaren bitartez erantzun zion martxan jarritako gaztetxearen proiektuari. Honen erakusle dira aurre egin behar izan diegun epaiketak, huste saiakerak, martxan dauden muntaia polizial eta prozesu judizialak edota 32.000 euroko isuna, errekurtsoa jarri dioguna. Hala ere, elkartasuna antolatu eta erresistentziari eutsi diogu, eta oztopoak oztopo, ez dute gure jardun politikoa etetea lortu».

Horrekin batera, «harro» daude «etenik gabeko» eskaintza kultural eta politikoa garatu dutelako Guardetxean: «Doako kirol komunitarioko proiektuak sortu ditugu eta hamaika elkarte, eragile eta kolektiboen jarduerak garatzeko aterpe izan da. Milaka pertsona igaro dira bertatik eta auzoko eta Donostiako elkarte eta gizarte mugimendu ugariren babesa dugu».

Nerea Irastorza eta Hegoi Goñi Alde Zaharreko Gazte Asanbladako kideak, Guardetxeko tabernaren aurrean.Joseba Parron San Sebastian

Laugarrenean

Hainbat saiakera egin ondoren, laugarrenean lortu zuen AZGAk Guardetxera sartu eta han gelditzea. 2025eko apirilaren 30eko arratsaldean izan zen, baina asmoa askoz ere lehenagokoa dela gogoratu du Irastorzak: «Hiru urte lehenago, 2022an, Guardetxea okupatzea erabaki genuen asanbladan. Kijera gaztetxea itxi ostean, Parte Zaharreko gazteak elkartzeko eta jarduerak egiteko espaziorik gabe geratu ginen».

Guardetxea okupatzeko lehen saiakera 2022ko abenduan izan zen. «Hara sartu ginen eraikina auzoarentzat izan zedin, baina Udaltzaingoa berehala agertu zen, eta handik bota gintuzten», nabarmendu du Irastorzak. Bigarren saiakera, berriz, gutxira izan zen; 2023ko otsailean. «Auzolanean Guardetxea txukuntzera sartu ginen, baina udaltzainek berriz ere kaleratu gintuzten».

Egoera horren aurrean, denbora pasatu zen laugarren saiakera egiteko. 2024ko maiatzean asteburu osoko «okupazio sinbolikoa» egin zuten, eta udalari bilera bat eskatu zioten. «Espazio bat behar genuenez, Guardetxearekin zer gertatzen zen galdegin genion udalari. Izan ere, guretzat leku aproposa zen. Ez genuen erantzunik jaso», esan du Irastorzak. Erantzun faltak eragin zuen okupazio sinboliko hartatik okupazio iraunkor baten alde egitea. «Urtebeteko lanketa egin genuen. Auzoan babesak pilatu genituen, eragileekin elkartu ginen eta abokatuekin ere hitz egin genuen».

Eta iritsi zen eguna. «Aurreko egunetan, hainbatetan pasatu ginen Guardetxetik okupazioa prestatzeko, batez ere, behin sartuta barrutik itxi ahal izateko. Udaltzainak ere bueltaka zebiltzan egun horietan, eta bistan da zerbait espero zutela», azaldu du Goñik. «Maiatzaren 1ean okupatuko genuela uste zuten, baina aurreratzea erabaki genuen. Apirilaren 30ean sartu ginen lagun batzuk, arratsaldean, eta gaua han pasatu genuen. Udaltzainak handik pasatu ziren, baina pentsatu zuten ez geundela barruan», gehitu du Irastorzak.

Biharamunean, AZGAko kideak ez ezik, auzotarrak, familiak eta eragileak ere igo ziren Guardetxera, eta hori «oso garrantzitsua» izan zen. «Gerora jakin ahal izan dugunez, auzotar eta haur asko agertu zirenez, atzera egin zuten udaltzainek. Hori zen gure helburua, jende asko elkartzea kaleratzerik egon ez zedin, eta lortu genuen», zehaztu du Goñik.

Auzolana eta osoko bilkura

Guardetxea hartu orduko, auzolanean hasi ziren, eraikina barrutik oso zikina zegoelako eta kanpotik zeharo utzita. «Maiatzaren 1ean bertan hurbildu ziren pertsona guztiengatik izan ez balitz, oraindik han egongo ginen. Dena dela, auzolan asko antolatu behar izan ditugu barrutik gauzak ateratzeko, teilatuak konpontzeko, belarra mozteko, komuna jartzeko… lan asko egin behar izan genuen», adierazi du Irastorzak. Hasieratik argi izan zuten eraikina txukundu behar zutela. «Leku okupatuak eta autogestionatuak zikinak direla esan ohi dute udalek zein agintariek. Horregatik, lehen momentutik Guardetxea garbitzeari ekin genion», gaineratu du Goñik.

Udaletxera ere jo zuten AZGAko 40 bat kidek, eta 2025eko maiatzeko osoko bilkurara sartu ziren. Udalbatzari Guardetxea auzoarentzako ekipamendu bat izateko eskaera luzatu nahi izan zioten, baina hitz egiten hasi orduko, udaltzainek indarrez atera zituzten kanpora eta iskanbila sortu zen udal batzar aretoan. Horren ondorioz, kide bakoitzari 800 euroko isuna —32.000 euro, guztira— ezarri zieten hilabete batzuk geroago.

Udalak harturiko jarrera ikusita, Guardetxean gotortu ziren, edozein unetan hustu zezaketela pentsatu zutelako. «Erresistentziak hilabete eta aste bat gehienez iraun zuen. Okupatu eta hamabost egunera, udaltzainak gu identifikatzera etorri ziren, zinegotzi batek okupazioaren kontrako salaketa jarri zuelako. Ordea, epaileak ez zuen gu botatzeko agindua eman», azaldu du Irastorzak. «Hilabete luzez 24 orduko erresistentzia txandak egiten aritu ostean, erabaki genuen Guardetxea irekitzea eta jarduerak antolatzen hastea», esan du Goñik.

100 jarduera baino gehiago

Ordutik aurrera, egunak, asteak eta hilabeteak zenbatzen hasi zen Guardetxea. Ateak zabaldu orduko hasi ziren kontzertuak, hitzaldiak, aurkezpenak, bertso saioak, tailerrak, topaketak eta beste antolatzen. Parte Zaharreko eta Donostiako gainerako eragileekin indarrak batu zituzten, eta aurrez eraikina kudeatu zuen Banda Bat elkartearen babesa ere jaso zuten. «Hasieran, beldur ginen ea nola hartuko zuten okupazioarena, baina erabat ados daude harturiko bidearekin», adierazi du Irastorzak.

Elkarlan horren bidez, 100 jarduera baino gehiago antolatu dituzte 365 egunetan. Gehienak musika emanaldiak izan dira; taldeen kontzertuak eta musika jartzaileen saioak. Horietako pare bat ere nabarmendu nahi izan dituzte biek; Nogen eta Maruxak taldeek Guardetxean eskainitakoak. Txillardegi Udal Liburutegiaren batera egindako hitzaldia, eta kickboxing saioa ere aipatu dituzte.

Guardetxean egindako kickboxing saioa.AZGA

Ibilbide judiziala

Guardetxearen okupazioaren aurkako epaiketa bakarra urtarrilean izan zen, eta Donostiako epaitegiak absolbitu egin zituen okupazioan parte hartu zuten bi auzipetuak. Fiskaltzak argudiatu zuen ez zegoela nahikoa arrazoirik zigortzeko. Dena dela, beste bi prozesu daude abian.

Batetik, iazko maiatzeko osoko bilkuran gertaturikoarengatik ezarritako 32.000 euroko zigorra dago. AZGAko kideek isunaren kontrako helegitea jarri zuten, eta ebazpenaren zain daude. «Usurpazioarekin azkarrago ibili ziren, delitu arina zelako. Aldiz, osoko bilkurako aferaren instrukzio fasea pasatu dugu, deklaratu dugu, eta itxoiten ari gara instrukzioko epaileak zer erabakitzen duen, epaiketa noiz den, fiskaltzak zer eskatzen digun, eta abar», azaldu du Irastorzak.

Udal batzar aretora sartu ziren 40 lagunei ezarri dieten isun penalaz gain, horietako seiren kontrako beste prozesu penal bat ere martxan dago. Goñi eta Irastorza daude sei horien artean.

Elkartea eta esleipena

Okupazioaren urteurrenaren harira, AZGAk Guardetxearen elkartea osatu zuen apirila bukaeran, eta Donostiako Udalari proiektu autogestionatua eta komunitarioa aurkeztu zion. Hedabide honek jakin ahal izan duenez, udalak proposamena jaso zuen eta Jon Insausti alkateak hartu du ardura gai hori lantzeko. Alkateari horren inguruan galdetuta, ziurtatu zuen Guardetxea Parte Zaharreko ekipamendu bat izango dela.

Guardetxea urtebete luzez irekita mantentzea «mesedegarria» izan dela aitortu dute: «Badirudi alkate aldaketarekin egoera aldatu dela». Horren aurrean, Guardetxearen esleipena lortu eta eraikina kudeatu nahi dute, bere garaian Banda Bat elkarteak egin zuen moduan.

Udalaren asmoa esleipena eskaintzea izan daitekeela ikusita, hainbat lan ildo zehaztu dituzte: «Batetik, funtzionatzen jarraitzea da, hau bizirik eta irekita mantenduz. Era berean, eraikina txukuntzeko obra bat beharrezkoa da. Bestetik, esleipena adostu nahi dugu, eta horretarako sortu dugu elkartea. Prozesu hori aurrera eraman nahi dugu, auzotar guztien babesa lortuz. Azkenik, isunen arazoa konpondu nahi dugu. Beti saiatzen gara kontzertuak eta antzekoak antolatzen dirua ateratzeko, oso garrantzitsua iruditzen zaigulako kutxa betetzea. Isunak noizbait iristen badira, aurre egin ahal izateko prestatuta egon nahi dugu».

Esleipena adosterako orduan, «marra gorri» batzuk ere zehaztu dituzte. Guardetxea orain arteko moduan erabiltzen jarraitu nahi dute, hainbat eragilerekin elkarlanean jarduerak antolatuz. Horrekin batera, azken urtean antolaturiko jarduera kopuru bera mantendu nahi dute. «Alegia, esleipena adostu arren, berdin jarraitu nahi dugu. Azkenean, ez dauka zentzurik eraikina txukundu eta obra bat egin ondoren esatea ezin direla kontzertuak egin», esan du Irastorzak.

Urratsak «argi» dituztela dio Goñik: «Gu saiatuko gara obra egin baino lehen esleipena lortzen, eta ez badugu lortzen, ez gara hemendik joango bota arte. Bide horrek espazioa eskuratzeko balio badu, aprobetxatuko dugu, baina marra gorriak pasatzen badituzte, gu ez gara makurtuko. Orain arte defendatu duguna defendatzen jarraituko dugu».

Zaindegi militarra, etxebizitza eta kultur gunea

Irutxuloko Hitza — 2026-06-19 00:30:08

Urgull mendiko gotorlekuaren zaindegi militarra 1863an eraiki zuten. Joaquin Etxague ingeniari militarrak diseinatu zuen. Ofizialarentzako eta sarjentuentzako gelak, kalabozoak eta arkupeak zituen, besteak beste. 1872an, izaera militarra galdu zuen, eta udalak espazio publiko bihurtu zuen. Horrela, Urgulleko zaindariarentzako etxebizitza bihurtu zuten; hau da, Guardetxea.

Hamarkada batzuk geroago, udal eraikinean bi etxebizitza egin zituzten. Ordea, denbora bat pasatuta, hutsik geratu zen. 1990. urte inguruan, eraikina berritu, arkupeak kendu eta bizitoki izaten jarraitu zuen. Horrekin batera, 1995ean, babesturiko ondare izendatu, eta hirugarren mailako babesa eman zioten. Hamarkada horren bukaeran, udalak beste erabilera bat eman zion. 1999. urtean sortu zen Parte Zaharreko Banda Bat elkarte soziokulturalari laga zioten Guardetxea. Alde Zaharra Kirol Elkartearen alor kulturala sustatzeko sortu zuten Banda Bat elkartea, izen bereko musika taldean ibilitako batzuek.

Ordutik aurrera, era guztietako kultur jarduerak eta tailerrak antolatu zituzten, 2007an eraikinak su hartu zuen arte. Nahita edo nahigabe gertatu zen argitu gabe, udalak eraikina berritzea erabaki zuen. Suteak ez zuen egitura kaltetu, baina denbora behar izan zuten Guardetxea berriz ere irekitzeko. Bi urte geroagoa, 2009an, Banda Bat elkarte biziberrituari adjudikatu zioten eraikinaren erabilera, hamar urterako.

Denbora horretan, Guardetxea hiriko kultur gune garrantzitsu bilakatu zen. Bertako eragile eta artistentzako leku ireki bat eskaini eta kultur eskaintza eraldatzaile bat proposatu zuten. Ekitaldi propioak antolatu eta gainerako eragileen jarduerak koordinatzeaz arduratu ziren. Urtero, adin guztietarako hamarnaka ekitaldi jaso zituzten Urgulleko eraikinean, kontzertuak, antzerkiak, hitzaldiak eta bestelako hainbat egitasmo nahasiz.

2019ko uztailaren 30ean iraungi zen Banda Bat elkartearen emakida. Jarraitzeko asmoa zuten, eta eraikinean hobekuntza batzuk egiten hasi ziren, bukatu ez zituztenak. Udalak ez zien horretarako aukerarik eman. Izan ere, eraikinaren erabilera adjudikatzeko lehiaketa publiko bat iragarri bazuten ere, ez zen horrelakorik gertatu. 2020an, Guardetxearen saneamendu arazoak konpondu zituzten, eta, gerora, zigilatu egin zuten.

Bi urte geroago, 2022ko abenduan, Alde Zaharreko Gazte Asanbladak Guardetxea okupatu zuen, bertan Parte Zaharreko gaztetxea irekitzeko asmoz. Ordea, Udaltzaingoak eraikina itxi zuen handik gutxira. 2023ko otsailean, asanbladakoak Guardetxera berriz ere sartu eta auzolana egin bazuten ere, Udaltzaingoak berriz hustu zuen. Are gehiago, eraikina blindatu egin zuten. Parte Zaharreko gazteek ez zuten amore eman, eta okupazio sinboliko bat egin zuten 2024ko maiatzean. Urtebete geroago gertatuko zen okupazioaren aurrekaria izan zen.

Amarenak: moda, memoria eta euskal nortasuna uztartzen

Irutxuloko Hitza — 2026-06-19 00:00:13

Non: Arrandegi kalea, 4, Parte Zaharra.
Telefonoa: 644-46 30 71.
Webgunea: Amarenak.com.

Amarenak izen berezia da. Nondik dator?

Amarenak izenak nire familiako istorio batekin du lotura. Txikitan, amonaren kaiku zahar bat eman zidan amak. Urte luzez erabili nuen, baita atzerrian bizi nintzenean ere, eta etxearekin lotzen ninduen zerbait bihurtu zen. Txinan bizi nintzela, jada oso hondatuta zegoen, eta berria erostera etorri nintzenean konturatu nintzen merkatuan zeudenak mozorro modukoak zirela. Orduan erabaki nuen niretzat bat egitea eta handik sortu zen proiektua, ekintzaile gazteentzako programa baten laguntzaz. Amarenak izenak belaunaldiz belaunaldi jasotako ondare hori irudikatzen du: amonak amari eta amak niri emandakoa.

Zer aurkituko du bisitariak dendan sartzean?

Kaikua da gure ikur nagusia da, baina askoz gehiago dago. Euskal ehun ondarean eta historian oinarritutako bildumak sortzen ditugu: Bergarako ehungintzaren historia, emakumeek erabiltzen zituzten burukoen esanahia edo Elkanoren moduko pertsonaien ondarea. Helburua ez da arropa saltzea soilik; gure kultura eta historia ezagutaraztea ere bada.

Amarenak saltokiko arropa.Garazi Etxaniz Idarreta

Moda tresna egokia al da euskal nortasuna indartzeko?

Guztiz. Moda erabiltzen dugu kultura zabaltzeko tresna gisa. Dendan jasotzen ditugun datuen arabera, bisitarien %70ak euskal kulturari buruzko zerbait berria ikasten du dendatik pasatu ondoren.

Egia da turista ugari etortzen direla, baina gure asmoa izan da bertakoak ere erdigunera erakartzea. Hizkuntzari dagokionez, beti euskaraz egiten dugu lehen hitza. Euskara gure eguneroko jardunaren parte da: dendan, sare sozialetan, eta bildumen izenetan erabiltzen dugu.

Kilometro zero, ehun naturalak eta edizio mugatuak dira zuen ezaugarriak.

Ez du zentzurik euskal ondarea aldarrikatzeak eta ekoizpena munduko beste puntan egiteak. Horregatik, ahal den neurrian, ekoizpena Euskal Herriaren inguruan egiten dugu. Ehunetan ere material naturalak lehenesten ditugu, batez ere kotoia, lihoa eta artilea.

Edizio mugatuek gure filosofiari erantzuten diote: ez dugu marka erraldoi bat izan nahi. Nahiago dugu eskala txikian lan egin, gehiegizko ekoizpena saihestu eta benetan behar dena sortu. Horregatik erabiltzen ditugu aurresalmentak eta itxaron zerrendak.

Enpresekin ere egiten duzue lan. Zer eskaintzen diezue?

Hotel, jatetxe eta kultur erakundeekin egiten dugu lan, betiere gure balioekin bat egiten badute. Besteak beste, Villa Favorita hotelaren, Euskadiko Orkestraren edo hainbat jatetxeren jantziak diseinatu ditugu.

Azken urteotan, dibulgazio lana ere indartu dugu. Hitzaldiak eta tailerrak eskaintzen ditugu, moda eta diseinua herri baten kultura, historia eta nortasuna transmititzeko tresna eraginkorrak izan daitezkeela erakusteko.

Auzoaren izaera eta bizitasuna erakutsiko ditu Zaharrean Festak

Irutxuloko Hitza — 2026-06-10 13:06:26

Kirola, kultura, merkataritza eta auzo bizitza uztartzen dituen topagunea da Zaharrean Festa, donostiarrak Parte Zaharra beste begirada batekin ezagutzeko gonbita. Antolatzaileek auzoaren “benetako izaera” ikusarazi nahi dute, askotan turismoari lotutako irudiak estaltzen duen errealitatea agerian utziz: komunitate sendo eta aktiboa duela, turismoak herritarrak auzotik aldendu nahi dituela dioen ideia zalantzan jartzen duten bitartean. Horrenbestez, hiriko beste auzoetako familiak erakarri, eta bertan, “etxean bezala senti daitezen” lortu nahi dute, “auzo bizia” dela jabetuta.

Horretarako, zenbait jarduera prestatu dituzte biharko, hilak 13, nahiz eta futbito txapelketako lehen partidak gaur bertan, hilak 12, jokatuko dituzten. Aurtengo berrikuntzetako bat, hain zuzen ere, txapelketa horri lotuta dago: mistoa izango da. Alegia, talde guztiak gizonezko eta emakumezko jokalariz osatu beharko dituzte, “kirola berdintasunerako eta elkarbizitzarako tresna ere badela aldarrikatuz”.

Halaber, emakumezkoen pala txapelketa ere gauzatuko dute, bigarrenez. Kirolaren eta tokiko merkataritzaren arteko lotura indartu eta auzoko negozioen inplikazioa ikusarazteko, babesle diren establezimenduen izenak jokalarien kamisetetan ageri dira.

Kirolaz harago, eguerdian, Zaharrean elkarteko hogei merkataritza establezimendutik igarotzen den ginkana egingo dute, hirugarrenez. Saltoki bakoitzean, negozioaren historiaren zati bat, pasadizo bereziren bat edo urtetan pilatutako bizipenak ezagutzeko aukera dute. Hala, merkatariak auzoaren memoria eta nortasunaren transmisore bilakatuko dira. Ginkana, gainera, txarangak lagunduko du.

Arratsaldean, aldiz, trikitilariak ibiliko dira kalez kale, Eskola dantza taldeko kideekin batera. Elkarrekin, auzoari “bizitasuna eta giro berezia” emango diote.

Bi lagun atxilotu dituzte Parte Zaharrean uniformerik gabeko bi ertzaini droga eskaintzeagatik

Irutxuloko Hitza — 2026-05-25 09:26:36

Ertzaintzak bi pertsona atxilotu zituen larunbat gauerdia droga trafikoagatik, uniformerik gabeko bi agenteri substantzia estupefazientean eskaintzeagatik. Larunbat gauean, bi ertzainei pertsona bat hurbildu zitzaien droga eskainiz. Jarraian, harekin zihoan beste lagun batek haxix zati bat erakutsi zien. Ertzainek polizia baliabideak bertaratzeko eskatu zuten eta inplikatuak identifikatu zituzten. Egindako miaketan haxix zatia konfiskatu zitzaien, baita balio txikiko billeteetan zatikatutako eskudirua ere. Biak atxilotu egin zituzten droga trafiko delitu bat egotzita eta ertzain etxera eraman zituzten epailearen esku utzi arte.

Itziar Opariak denda itxiko dute

Irutxuloko Hitza — 2026-05-20 17:44:45

Parte Zaharreko San Jeronimo kaleko Itziar Opariak denda historikoa itxi egingo dute, arduradunak jubilatu egingo direlako, Donosshopping atariak jakinarazi duenez. Zehazki, urrian dira ixtekoak, eta, ordura arte beherapenetan egongo dira.

40 urteko ibilbidea egin du dagoeneko saltoki historiko horrek, 1986an ireki baitzuten. Horregatik, Parte Zaharreko establezimendu ezagunenetako eta maitatuenetako bat da.