Irutxuloko Hitza

Sanjoanak, auzoz auzo, iruditan

Irutxuloko Hitza — 2026-06-24 10:58:13

Piztu da sugarra Donostiako auzo eta herrietan; beroaldi izugarriaren aurrean, txinpartek eztanda egin dute bart gauean San Joan bezperarekin, eta irudi ederrak utzi dizkigu, hiriko txoko desberdinetan.

Hain zuzen ere, hemen dituzue Donostiako auzo eta herri gehienetako San Joan bezperako irudiak; Antiguakoak, Egiakoak, Loiolakoak, Sagueskoak, Parte Zaharrekoak, Zubietakoak, Aietekoak, Intxaurrondo Zaharrekoak, Herrerakoak, Intxaurrondokoak, Larratxokoak, Martutenekoak, Amarakoak eta Amara Berrikoak:

Antigua: Joseba Parron San Sebastian argazkilariaren eskutik.

Egia: Asier Gonzalez de San Pedro argazkilariaren eskutik.

Loiola: Nagore Garmendia Artanoren eskutik.

Sagues: Asier Gonzalez de San Pedro argazkilariaren eskutik.

Parte Zaharra: Aratz Garcia Zaldua argazkilariaren eskutik.

Zubieta: Jon Arroyoren eskutik.

Aiete: Aieteko euskara batzordearen eskutik.

Intxaurrondo Zaharra: Beñat Parra Rodriguezen eskutik.

Herrera: Herrerako jai batzordearen eskutik.

Intxaurrondo: Plazara Goaz euskara batzordearen eskutik.

Larratxo: Larratxoko jai batzordearen eskutik.

Martutene: Martuteneko auzo elkartearen eskutik.

Amara: Aitor Erkizia argazkilariaren eskutik.

Amara Berri: Aitor Erkizia argazkilariaren eskutik.

Altzako Eraikuntzaren Institutua eraisteko lizentzia sinatu du udalak

Irutxuloko Hitza — 2026-06-23 11:53:56

Donostiako Udalak gaur sinatu du Altzako Eraikuntzaren institutua eraisteko lizentzia. Kutxa Fundazioaren jabetzakoa da, eta udalari botatzeko baimena eskatu zioten. Gogoratu behar da Eraikuntzaren institutuan kokatu zutela behin-behineko gimnasioa, Altzako kiroldegi berria eraiki bitartean.

Jon Insausti alkateak aurreratu duenez, laster sartuko dira eremura eraisteko makinak, eta nabarmendu du “auzoaren berroneratzearekin” lotuta dagoela institutuaren eraisketa. “Horretarako, bizilagunekin eta inguruko eraikinen jabeekin harremanetan nago etengabe, eta urratsak bata bestearen atzetik ahalik eta azkarren egiten ari gara”, gaineratu du. Lursail horretan zer eraikiko den Kutxari dagokiola esan du Insaustik, eta aurrera begira zehaztuko da leku horretan zer eraikiko den.

Bestalde, Zardoya-Otis eremuko hirigintza planari buruz hitz egin du alkateak. Irailerako proiektuari behin-behineko onarpena emango diotela esan du, eta legegintzaldia bukatu baino lehen izango dela behin betiko onarpena.

Uzkiano eta Amilibia izan dira azkarrenak Txirrita Mendi Lasterketan

Irutxuloko Hitza — 2026-06-22 10:50:28

Beroari aurre eginez baina segurtasuna oso kontuan hartuta, IV. Txirrita Mendi Lasterketa jokatu zuten atzo goizean. Altzako sanmartzialen egitarauko zita esanguratsuetako bat da proba, eta azken unera arte antoltzaileek zalantza izan zuten aurrera egin edo ez. Jokatzea erabaki zuten, eta, zorionez, inolako arazorik gabe burutu zuten.

Gizonezkoetan, Andoni Uzkiano Solana izan zen ibilbidearen 17 kilometroak egiten azkarrena, 1:17,52 denborarekin. Azken urteetan laugarren izan ondoren, podiumeko lehen mailara igotzea lortu zuen Uzkianok. Ez zuen areriorik izan, hiru minutuko aldea atera baitzizkion bigarren izan zen Mikel Usandizaga Zubiaurreri (1:21:02), hirugarren, berriz, Iker Ormaetxea Perea izan zen (1:21:47).

Emakumezkoen kategorian, Nerea Amilibia Arruti beteranoa izan zen helmuga zeharkatzen lehena. Kronoa 1:40:21ean geratu zuen eta aiarrak. Ondoren, Nerea Gargall Ayastuy geratu zen (1:41:04) eta hirugarren Nere Ayape Leozek (1:41:58).

Erreleboetan, Eneko Mariño Apeztegiak eta Naia Cob Botello Jaiok osatutako bikotea izan da azkarrena (1:23:00), eta atzetik izan dituzte Norah eta Mael Muzas Ayerdi (1:32:23), eta Izadi Azkonobieta Etxabe eta Josu Montero Barrenetxea (1:35:42).

Sari banaketa hunkigarria izan zen Uzkianok urtarrilean hildako Eñaut Elizalde kuadrillako lagunari eskaini baitzion garaipena, eta larunbatean hildako izebari Amilibiak. Malkoei eutsi ezinda, garaipena ez ezik, bi bertso ere eskaini dizkio Uzkianok Elizalde lagunari podiumeko mailarik gorenean. Ohi bezala, bertsolariek ere parte hartu zuten lasterketak kultura sustatzeko egiten duen apustua berretsita. Oraingoan, Nerea Elustondo eta Aitor Mendiluze aritu ziren bertsotan.

Lasterketako argazki guztiak helbide honetan ikus ditzakezue.

Bapo bazkalduta egin diote aurre beroari Oletako jaietan

Irutxuloko Hitza — 2026-06-20 16:55:48

Asteburu honetan ari dira ospatzen Oletako San Joan jaiak, eta egun indartsuenetako bat da larunbata, beraz, garrantzitsua da indarrak hartzea, egun eta gau luzea ganoraz hartzeko. Hori egin dute, hain zuzen ere, herri bazkari jendetsuan.

Ehun bat lagun elkartu dira jai gunean, familia giroan, paella jan ederra egiteko, beroari aurre eginez. Urte berezia da aurtengoa, gainera, Altzako auzune horretakoentzat, 80 urte bete baitituzte jaiek.

Jarraian, herri bazkariko giroko irudi bilduma ikus dezakezue:

Ñoñostiarrak garaile Herredena giza proban, bigarrenez jarraian

Irutxuloko Hitza — 2026-06-20 13:26:13

Tradizio bihurtu dute dagoeneko Herrerako jaietan Ederrena kaleko Herredena giza proba txapelketa. Hain zuzen ere, auzotar ugari bildu ziren ostiral arratsaldean kale aldapatsu horretan, jai giroan giza probaz gozatzeko. Iaz gertatu zen moduan, Ñoñostiarrak taldea izan zen azkarrena aldapa igotzen.

Bost talde lehiatu ziren, Herrerako bi, Donostiako bi eta Lezoko bat: Alde Zaharra (Donostia), Emaion! (Lezo), Mujikatarrak (Herrera), Ñoñostiarrak (Donostia) eta Aaatraxtarrak (Herrera). Aurten, gainera, talde bakoitzeko kideen pisuaren araberako gainkarga jarri zuten 520 kiloko harrian eta hamar segundoko hiru atseden egiteko derrigortasuna ezarri zuten, lehia ahalik eta justuena izan zedin.

Horrela, honako denbora hauek egin zituzten: Aaatraxtarrak taldeak 2:31 minutu behar izan zituen aldapa osoa igotzeko, Mujikatarrak taldeak 2:06, Alde Zaharra taldeak 2:03, Emaion! taldeak 2:37 eta Ñoñostiarrak taldeak 1:55. Beraz, iazko txapeldunak, Ñoñostiarrak, izan dira aurtengo txapeldunak ere; lehenengo urtean, Aaatraxtarrak etxeko taldeak irabazi zuen.

Jarraian, Aitor Erkizia argazkilariak egindako irudi bilduma ikus dezakezue:

Idi demarik gabe, baina indartsu datoz aurten ere Altzako sanmartzialak

Irutxuloko Hitza — 2026-06-19 00:00:33

Altzako sanmartzialak ostegunean, hilak 25, hasiko dira ofizialki, poteo, brindis eta pregoiarekin, baina jarduera zerrendari gaur bertan ekingo diote. Hementxe, egitarau osoa. Kirola da nagusi asteburuan, baina aukeren artean, puska bilketa egingo dute bihar. Trikitilariak lagun, erromeria giroan, jai egitaraua banatu, eta jaietara batzeko deia egingo diete altzatarrei.

2023an, herri bazkaria berreskuratu zuten; urtebete geroago, giza proba; iaz, haur danborrada…urtez urte ekitaldi berriak gehitu zaizkie lehendik zirenei, antolakuntzara ere jende berria batu delako. Altzatarra elkartea eta auzoko gazte talde bat dira muina, baina zenbait ekitaldiren ardura duten beste eragile batzuk ere badira: Bizarrain, eliza, Nao Etxea, Txirrita mendi lasterketako antolatzaileak… Hain zuzen ere, azken horiek izango dute pregoia esateko ohorea, beraien inplikazioa eta Altza ezagutarazi izana eskertzeko.

Berritasunak izaten dira galdera nagusia, aurten, baina, batugai bat beharrean, hutsune bat da nabarmentzekoa. Ekitaldi tradizional bat bazuten sanmartzialek, Santa Ixabel eguneko idi dema zen. Baserritarrek euren egunean antolatzen zuten, baina hala ez egitea erabaki dute. Arrazoi argirik ez dago, baina azken urteetan «pixka bat gainbehera» egin duela dio Lander Sanchezek. Hainbatetan animalistekin arazoak eduki dituzte, idiak ekartzea garestia da, eta, gainera, Altzako idirik ez da izan azken urteetan…

Langari eutsi (edo gainditu)

Horri gehitu behar zaio giza probak izandako arrakasta. Horren prestaketan dabil Sanchez, eta, bere ustez, «giza probarekin naturalki eraldaketa gertatu da». Hala, plaza urtean behin erabiltzetik, entrenamenduak medio, astero erabiltzera pasatu dira. Proba hori, hain justu, egun handi edo jendetsuenean egingo dute: larunbatean, hilak 27. Iaz, sei talde aritu ziren nor baino nor, hiru altzatarrak. Aurten, bertako bi baieztatu dituzte, baina hirugarrenaren eta Lezokoaren zain daude. Horrez gain, herri bazkaria, elektrotxaranga, pilota partidak… aukera zabala du egunak.

Sanmartzial hauek iazkoen parekoak edo hobeagoak izatea nahi dute antolatzaileek. Izan ere, askok esan zieten «kristorenak» edo «urtetan, onenak» izan zirela. Gakoa askotariko eskaintza dela uste du Sanchezek. «Festak denontzat dira», beraz, «gauza desberdinak egon behar dira». Gainera, lehia ez zaie falta: Intxaurrondoko Intxaur jaiekin bat egiten dute. Altzatarrak animatzea kostatzen bazaie ere, parte har dezaketela edo asetzen dituztela ikusteak «motibatzen» ditu.

Bestelako zailtasunak ere badituzte, ordea. Nabarmenena, lokal propio baten falta. Udalari eskatu diote, baina beti ezezkoa jasotzen dute. «Udaletxea hemen daukagu, itxita dago, aukera eduki genezake hor gordetzeko materiala, mahaiak, toldoak, giza probako egitura… ez digu utzi», azaldu du.

80 urteotako esentzia mantenduta eta gaztetuta datoz Oletako sanjoanak

Irutxuloko Hitza — 2026-06-19 00:00:28

Zortzi hamarkada, 80 urte. Horixe da Oletako San Joan jaiek aurten ospatuko duten urteurrena, jai batzordeko kide Nora Lopezek nabarmendu duenez. 80 urtez jai batzuk antolatzeak esan nahi du auzotar askok urteak eta urteak pasatu dituztela jaiak buru-belarri antolatzen eta, hain zuzen ere, belaunaldi erreleboa bermatuta dute Oletan: «Hau izan da lehenengo urtea auzoko gazteok jaiak antolatzeko ardura serio hartu duguna, eta balio izan digu konturatzeko gure gurasoek eta aitona-amonek egindako lana ikaragarria izan dela», dio Lopezek. Egitaraua hemen daukazue osorik.

«Lan ikaragarria» izanik ere, Oletako gazteak «ilusioz» daudela nabarmendu du jai batzordeko kideak, Oleta «familia baten modukoa» delako: «Berez, Oleta ez da auzo bat ere, kale bat da, baina gutxi bagara ere, pertenentzia sentimendu handia dugu denok, erabateko auzo izaera dago hemen. Familia baten modukoa da Oleta». «Belaunaldiz belaunaldi pasatu dira jai hauek», gaineratu du.

«Esentzia» mantendu dute

Jai batzordea zeharo gaztetu da, baina Oletako jaien «esentzia» mantendu dute Lopezek azaldu duenez: «San Joan sua, sardina jana, pala txapelketa… hori dira Oletako jaiak, nahiz eta parranda pixka bat ere egiten dugun, noski!».

«Berez, Oleta ez da auzo bat ere, kale bat da, baina gutxi bagara ere, pertenentzia sentimendu handia dugu denok»

Horrela, gaur arratsaldean bertan lehertuko da festa Oletan, txupinazoarekin eta jarraian auzoan barrena egingo duten martxarekin, «auzo guztia jai giroan murgiltzeko». Haurrentzako jolasak ere izango dituzte eta denek elkarrekin afalduko dute, noski, eta Javi DJ-ak girotuko du gaua: «Nagusiki, auzokoentzat izango da, ostiralean ez baita kanpoko jende asko etortzen, gehiago etortzen dira larunbatean».

Larunbatean, bestalde, denetik edukiko dute: paella jate arrakastatsua, mus lehiaketa, arratsaldeko poteoa edo tardeoa berritasun nagusi gisa —«gurasoentzat bereziki», Lopezen hitzetan—, sardina jana eta festa tematikoa, bestek beste. Hain zuzen ere, txikiak zirenean heldutan izan nahi zuten horretaz mozorrotuko dira auzotarrak, «umoretik», jai batzordekoak nabarmendu duenez.

Gaua ederki luzatuko du batek baino gehiagok, ziur, baina indarrak gorde beharko dituzte igandeko Olinpiar Joko arrakastatsuentzako eta, bereziki, astearteko San Joan surako, horrekin borobilduko baitituzte jaiak.

Horretaz guztiaz gozatu nahi izanez gero, Oletara joatea baino ez dago, eta Lopezek argi dauka: «Etortzen den orok errepikatzen du, herri txiki baten modukoa delako hau».

Askotariko produktuak eskainiko dituzte Herrerako Boilur Azokan igandean

Irutxuloko Hitza — 2026-06-17 10:01:30

Hamaikagarren urtez, Donostiako Boilur Azoka antolatu dute Herrerako jaien barruan, igande honetarako (hilak 21), 10:30etik 14:00etara, San Luis Gonzaga plazan.

Auzoko Euskal Giroa elkarteak antolatu du azoka, eta askotariko produktuak erosi ahal izango dira: gazta, olioa, frutak, barazkiak, boilurrari buruzko liburuak, produktu artisauak eta, noski, baita boilurrak ere. Era berean, azokan bertan boilurrak dastatzeko aukera eskainiko dute.

Dantza erakustaldia egin dute, Luisito eta Luisita erraldoien begiradapean

Irutxuloko Hitza — 2026-06-14 18:54:18

Askotarikoak eta adin tarte guztiei begirakoak dira Herrerako San Luis jaiak. Euskal kultura oso presente dute egitarauan, eta dantza erakustaldia da horren adibideetako bat. Luisito eta Luisita auzoko erraldoien begiradapean egin ohi dute, eta horrelakoa izan da gaur eguerdikoa ere.

Eguzkiak asko berotu duen plazan eskaini dute euskal dantza gazteen saioa. Ikusle gehienak itzalaren bila ibili dira, eztarriak eta gorputzak freskatzearekin batera. Ikurrinaren jaitsierarekin eta agurrarekin abiatu dute erakustaldia, eta kalejira batekin bukatu dute.

Aitor Mendiluzek prestaturiko bertso batzuk ere kantatu dituzte hainbat dantzarik, eta oroigarrien banaketa ere. Ondoren, auzoko bi erraldoiak dantzan jarri dituzte dultzaineroek, eta buruhandiak auzotarrak xaxatzen eta kolpatzen aritu dira.

Herrerakoa ote da paella lehiaketa ezagunena?

Irutxuloko Hitza — 2026-06-14 11:20:56

Jai guztiek edo gehienek dute izaera propioa. Guztiek dute bereizgarriren bat, eta Herrerako jaietan paella lehiaketa da egitarauko ezagunena, ospea kontzertu eskaintzari esker badute ere. Hamarkada luze bat pasatu da antolatzen hasi zirela, eta urtetik urtera hazi egin da parte hartzaile kopurua.

XII. paella txapelketa egin zuten atzo, Herrerako plazan. 22 taldek parte hartu zuten, eta beste horrenbeste paella prestatu zituzten. Sariketaz harago, elkartzeko eta plaza giro onean betetzeko ohitura bihurtu dute. Eta noski, baita paellak herri bazkarian dastatzeko ere.

Asier Gonzalez de San Pedro argazkilariak osatu du irudi bilduma:

Egiako Aldakonea eremuko hirigintza plana aldatuko du udalak

Irutxuloko Hitza — 2026-06-09 12:57:07

Kutxa Fundazioaren patronatuak otsailean adostutakoari jarraiki, Egiako Aldakonea eremuko hirigintza planaren hasierako planteamendua berriz aztertzea onartu du Donostiako Udaleko Tokiko Gobernu Batzordeak gaur (hilak 9).

Horrela, Egiako gune hori eta Altzako Eraikuntza Institutuaren eremua deslotuko dituzte, izan ere, bi eremuak operazio berean sartuta, Egian etxebizitza libreak lehenestekoa eta babestuak eta zuzkidurazkoak Altzara eramatekoa zen udala.

Aldakoneako lursailaren jabea, ordea, Kutxa Fundazioa da, eta EH Bilduk eta PSE-EEk fundazioaren patronatuan haien ordezkarien gehiengoa baliatu zuten otsailean, Aldakonean ahalik eta etxebizitza publiko kopuru handiena eraikitzea sustatzeko. Horrela, Tokiko Gobernu Batzordean planteamenduaren aldaketa onartuta, Donostiako Udalbatzak berretsi beharko du orain erabaki hori, ondoren Aldakoneako hirigintza garapena abiarazteko.

EH Bildu, pozik

EH Bilduren udal taldea “pozik” agertu da, bere esanetan, “EAJk bere politika zaharkituak eta kontinuistak norabide egokian bideratu dituelako eta gizartearentzat onuragarriak diren proposamen arrazoizkoak onartzeko prest dagoelako, osoko bilkura honetan dagoen gehiengo aurrerakoiarekin bat eginez”. Gaineratu dutenez, aurreko planteamenduarekin, “periferian babes publikoko etxebizitzak eraikitzeko joera betikotzen zen, egiatarrek eta donostiarrek beren auzoen bihotzean etxebizitza bat eskuratzeko aukera gutxituz”.

Oxigraf fabrikatik kaleratutako pertsonek «gutxieneko bizi baldintza duinak» eskatu dizkiote udalari

Irutxuloko Hitza — 2026-06-05 14:14:13

Hamabi egun pasatu dira Herrerako Oxigraf fabrika zaharra hustu eta hormatu zutenetik. Hamabi egun geroago, Hiritarron Harrera Sareak agerraldia egin du eraikin zaharraren aurrean, Oxigrafetik kanporatu zituzten hainbat pertsonekin batera. Hamabi pertsona bizi ziren han, eta horietako bostek hartu dute hitza.

Kaleratuek haien egungo egoeraren berri eman dute, eta guztiek nabarmendu dute ez dutela udaleko gizarte langileekin hitz egin, alternatibarik ez zizkietela eskaini eta aldez aurretik jakinarazi gabe atera zituztela eraikinetik. Horrela, “gutxieneko bizi baldintza duinak izateko alternatibak” eskatu dizkiote udalari. Hain zuzen ere, Jon Insausti alkateak ziurtaturikoa gezurtatu nahi izan dute. Izan ere, udalak kaleratuak gizarte langileen bidez artatu zituela esan zuen, eta alternatibak eskaini zizkietela.

Ukrainako Alejandro izan da hitz egiten lehena: “29 urte ditut eta duela lau urte iritsi nintzen Donostiara. Etxe bateko gela bat alokatu ahal izan nuen, eta horrela hiru urte eta erdi eman nituen hemen bizitzen. Autonomoa nintzen, eta nire kabuz arriskatzea erabaki nuen lan munduan, baina ez nuen asmatu. Alokatua nuen gela utzi behar izan nuen ordaintzeko dirurik ez nuelako, eta kalean bukatu nuen. Duela gutxi arte, hemen bizi nintzen, baina bertatik bota ninduten aurrez jakinarazi gabe eta alternatibarik eman gabe. Zorionez, aste honetan lana topatu dut, eta lotarako leku bat ordaindu ahal izango dut”.

Marokoko M.F. izan da bere testigantza eman nahi izan duen bigarrena: “40 urte ditut eta urtebete pasa daramat Donostian bizitzen. Integratzeko asmoarekin eta lanpostu bat lortzeko, gaztelania ikasi nuen eskola batean. Orain, elektrizitate ikasketak egiten ari naiz. Hainbat lanetan ibili naiz eta diseinatzaile grafikoa naiz. Nire aita eta ama ardurapean ditut, eta soilik duin bizitzeko aukera bat da eskatzen dudana. Ez dut kalean bizi nahi eta ez du arrazismoa pairatu nahi. Hirugarren aldia da kaleratzen nautena, Martuteneko Agustindarren eraikinean bizi zenetako bat nintzelako”.

Casablancan (Maroko) jaiotako A.A. izan da hitz egin duen besteetako bat: “48 urte ditut eta gidari profesionala naiz. Europara duela hamar urte iritsi nintzen, eta Donostian bi urte eta erdi daramatzat bizitzen. Beti bizi izan naiz kalean. Hemen bizi eta lan egin nahi dut, Donostia gustuko dudalako eta baita hiriko jendea ere. Bizitzeko eta ikasteko leku finko bat behar dut”.

Beste bi kaleratuk ere kontatu nahi izan dute bizi duten egoera. Zakariak, esaterako: “Oxigrafen bizi nintzen, eta polizia hiru aldiz etorri zen eraikina miatzera eta gu identifikatzera. Goizeko lauetan izan zen bisita horietako bat. Ez dut ezer lapurtu eta ez dut arazorik sortu. Beraz, zergatik tratatzen naute horrela?”. Antzera hitz egin du S.R. gazteak ere: “Erregularizazio prozesuan nago, eta gogotsu nago gaztelania ikasteko eta hemen lan egiteko. Bigarren aldia da Herrerako pabiloietatik kaleratzen nautela”.

Oxigraf fabrika zaharra hormatua dago, eta ezin da barrura sartu kaleratuek dituzten gauzak hartzera.Inaxio Esnaola Aranzadi

Galera pertsonala

Ainhoa Unanuek hitz egin du Harrera Sarearen izenean, eta udalaren jarrera kritikatu du: “Han bizi ziren pertsonentzat eguneroko bizitzan kalte handia eragiteaz gain, intimitaterako espazioa, ondasun pertsonalak, dokumentazio garrantzitsua eta ikasketa materiala galtzea eragin diete”. Horrekin batera, gogoratu du kaleratutako pertsonak udaleko gizarte zerbitzuen hurbilketaren zain daudela. “Guztiek adierazi digute beren borondatea hain gogorra den egoera horretatik ateratzeko”, nabarmendu du.

Une honetan, kaleratuek bizitoki baliabide batera sarbidea izatea “premiazkoa” dela adierazi du Unanuek: “Kontuan hartu behar da kaleratuetako lauk abian dagoen erregularizazio prozesuan daudela murgilduta, eta bostek hizkuntza ikastaro edo ziurtagiri profesionalerako formakuntzak amaitzear dituztela. Gainera, kaleratutako gazte batek egoitza eta lan baimena dauka, eta gaur egun eraikuntzako langile gisa ari da lanean”.

Harrera Sareak, batez ere, M.F. pertsonaren egoera deitoratu du. “Zaurgarritasun egoera berezia bizi du. Izan ere, azken hilabeteotan hainbat aldiz kaleratu dute: Martuteneko Agustindarren eraikinetik, Herrerako pabiloi batetik eta Oxigraf fabrikatik”, azaldu du Unanuek.

Horiek horrela, udalari eskatu diote eskuragarri dauden baliabideak berrikusteko, La Sirena aterpetxea kasu, eta dagoeneko existitzen diren gizarteratze ibilbideetara batzeko aukera emateko aipaturiko pertsonei.