"Erabilera klinikotik urruti gaudela uste dut"
Biodonostiako ikerlariak abuztua erdialdean defendatu zuen bere doktorego tesia. Oinarrizko lan honen bidez, nerbio sistemako zelulak hazteko baliagarria den eredua sortu du.
Zelulaz kanpoko matrize neuralaren osagaiak dituen euskarri polimeriko baten garapena, zelula primarioen in vitro diferentziaziorako izenburu luze nahiz korapilatsu hori duen tesia defendatu zuen orain egun gutxi Patricia Garcia Parra biokimikoak (Altza, 1982). Tecnalian egindako lanaren bidez, gaitz degeneratiboen inguruko ikerketetan erabilgarria izan daitekeen moldea sortu du. Izan ere, bertan neuronak hazi baitaitezke.
Bi hitzetan, zein da zure tesiaren funtsa?
Neuronak birsortzeko biomateriala garatu behar nuen; oinarria sortu eta baliotzea zen nire lana, biobateragarria zen ala ez frogatu. Materiala garatzeaz gain,beraz, zelulekin balioztatu dut. Hori dena, laborategian, animalia edota gizakietan probatu gabe. Horretarako, besteak beste, arratoien nerbio sistemako zelula prekurtsoreak –zelula amen antzekoak– erabili eta diferentziazioa bultzatzen duela frogatu dut. Hori izan da deigarriena.
Zein erabilera izan dezake?
Erabilera klinikotik urruti gaudela uste dut; eta epe laburrean, in vitro sistemekin lan egiten duten enpresentzat edo eredu gisa erabili nahi duten laborategientzat interesgarria izan daitekeela. Hazkuntzarako material berria da egiazko egoerak hobe islatzen dituena, laborategian lortutakoa in vivo egoerara estrapolagarriago izateko. Nik ez dut honekin aurrera egiteko asmorik, baina norbaitek froga lezake animaliaren batean edo bestelakoak hazteko aldaerak gehi dakizkioke.
Zergatik aukeratu zenuen gai hori?
Aurretik neurona zelulekin lan egiten zuen talde batean aritu nintzen, eta bertan ikasi nuen hauekin lan egiten. Talde horrek eta Inasmet Fundazioak –egun Tecnalia– biomateriala garatzeko proiektua prestatu zuten, eta zelulen inguruan eskarmentua zuen norbait behar zuten. Iñaki Goenaga beka lortu nuen, eta ezagutza hori eman nion ikerketari. Lan ildo berarekin jarraitzea izan nuen, eta oso pozik nago garapenarekin. Bestalde, ni biokimikoa naiz, eta materialen alorreko jendearekin lan egitea oso aberasgarria izan da.
Espero al zenuen zure tesiak horrenbesteko interesa piztea?
Oihartzuna izan du komunikabideetan, eta horrek apur bat harritu nau, asmakuntza nahiko oinarrizkoa iruditzen baitzait. Egia da gaitz degeneratiboen inguruko albisteren bat agertzen denean jakin-mina pizten duela, baina ez nuen espero. Eskertzekoa da interesa, egindako lana, neurri txikian bada ere, herritarrengana iristen dela eta garrantzia duela sentiarazten baitizu.
Zenbat denbora aritu zara gaia ikertzen?
Lau urte, baina ñabardurekin; lanarekin bete-betean azken urtea eman dut. Bide gorabeheratsua izan da.
Izan ere, denbora tarte horretan hiru master egin baitituzu…
Unibertsitate ikasketak amaitzean, EHUk eskaintzen duen biologia molekular eta biomedikuntza masterra egin nuen. Neurozientzia masterra, berriz, aipatutako neurozientzia proiektuan lan egitearen ondorio izan zen. Sevillan egindako kongresu batean izan nuen masterraren berri eta eskaintzen ziren lau beketara aurkeztu nuen nire burua, eta eman egin zidaten. Deustuko Unibertsitateko Teknologia berrien eta berrikuntzaren gestioari buruzkoa berriz, Inasmeteko bekak behartuta egin nuen. Hasieran arraroa egin zitzaidan, gestioak ez duelako laborategiarekin lotura gehiegi, baina oso pozik nago.
Biokimika bokaziozko interesa duzu?
Bokaziozkoa bai, baina baita ekinaren ondorioa. Beti izan naiz ikasle ona eta dena gustatzen zitzaidan. Biologia oso gustuko nuen, eta argi nuen hori ikasi nahi nuela. Berehala ikusi nuen ikerkuntza atsegin nuela eta horretarako bide onena biokimika zela. Argi nuen ere, doktoregoa egin nahi nuela. Donostian egitearekin setatu nintzen, eta horrek, bidean, nekeak eta atsekabeak eragin dizkit.
Zergatik?
Donostian txikia da eta ikerkuntzaren alorrean bidea egitea zaila da. Abenduan hasi nintzen Biodonostian, eta oso pozik nago. Gauza interesagarriak egin daitezkeela uste dut, estatuko beste zentro batzuetan egiten direnen parekoak. Alor honetan denbora daramazunean ohartzen zara oso garrantzitsua dela jende askorekin harremana izatea, adimena irekitzea eta egokitzeko gaitasuna izatea. Gaur egun lan onak egiten dira hemen, hiri txikia izan arren.
Zer ikertu nahiko zenuke orain?
Zelula eta biomaterialen artean nago. Lan hau oso aberasgarria izan da. Biomaterialen alorra gustatzen zait, errealitatetik gertuago zelulen portaera ulertzeko balio du. Egun diferentziazio muskularrean nabil, tesian ikasitakoa muskuluen diferentziaziora egokitzen. Liluragarria iruditzen zait.
Zelulaz kanpoko matrize neuralaren osagaiak dituen euskarri polimeriko baten garapena, zelula primarioen in vitro diferentziaziorako izenburu luze nahiz korapilatsu hori duen tesia defendatu zuen orain egun gutxi Patricia Garcia Parra biokimikoak (Altza, 1982). Tecnalian egindako lanaren bidez, gaitz degeneratiboen inguruko ikerketetan erabilgarria izan daitekeen moldea sortu du. Izan ere, bertan neuronak hazi baitaitezke.
Bi hitzetan, zein da zure tesiaren funtsa?
Neuronak birsortzeko biomateriala garatu behar nuen; oinarria sortu eta baliotzea zen nire lana, biobateragarria zen ala ez frogatu. Materiala garatzeaz gain,beraz, zelulekin balioztatu dut. Hori dena, laborategian, animalia edota gizakietan probatu gabe. Horretarako, besteak beste, arratoien nerbio sistemako zelula prekurtsoreak –zelula amen antzekoak– erabili eta diferentziazioa bultzatzen duela frogatu dut. Hori izan da deigarriena.
Zein erabilera izan dezake?
Erabilera klinikotik urruti gaudela uste dut; eta epe laburrean, in vitro sistemekin lan egiten duten enpresentzat edo eredu gisa erabili nahi duten laborategientzat interesgarria izan daitekeela. Hazkuntzarako material berria da egiazko egoerak hobe islatzen dituena, laborategian lortutakoa in vivo egoerara estrapolagarriago izateko. Nik ez dut honekin aurrera egiteko asmorik, baina norbaitek froga lezake animaliaren batean edo bestelakoak hazteko aldaerak gehi dakizkioke.
Zergatik aukeratu zenuen gai hori?
Aurretik neurona zelulekin lan egiten zuen talde batean aritu nintzen, eta bertan ikasi nuen hauekin lan egiten. Talde horrek eta Inasmet Fundazioak –egun Tecnalia– biomateriala garatzeko proiektua prestatu zuten, eta zelulen inguruan eskarmentua zuen norbait behar zuten. Iñaki Goenaga beka lortu nuen, eta ezagutza hori eman nion ikerketari. Lan ildo berarekin jarraitzea izan nuen, eta oso pozik nago garapenarekin. Bestalde, ni biokimikoa naiz, eta materialen alorreko jendearekin lan egitea oso aberasgarria izan da.
Espero al zenuen zure tesiak horrenbesteko interesa piztea?
Oihartzuna izan du komunikabideetan, eta horrek apur bat harritu nau, asmakuntza nahiko oinarrizkoa iruditzen baitzait. Egia da gaitz degeneratiboen inguruko albisteren bat agertzen denean jakin-mina pizten duela, baina ez nuen espero. Eskertzekoa da interesa, egindako lana, neurri txikian bada ere, herritarrengana iristen dela eta garrantzia duela sentiarazten baitizu.
Zenbat denbora aritu zara gaia ikertzen?
Lau urte, baina ñabardurekin; lanarekin bete-betean azken urtea eman dut. Bide gorabeheratsua izan da.
Izan ere, denbora tarte horretan hiru master egin baitituzu…
Unibertsitate ikasketak amaitzean, EHUk eskaintzen duen biologia molekular eta biomedikuntza masterra egin nuen. Neurozientzia masterra, berriz, aipatutako neurozientzia proiektuan lan egitearen ondorio izan zen. Sevillan egindako kongresu batean izan nuen masterraren berri eta eskaintzen ziren lau beketara aurkeztu nuen nire burua, eta eman egin zidaten. Deustuko Unibertsitateko Teknologia berrien eta berrikuntzaren gestioari buruzkoa berriz, Inasmeteko bekak behartuta egin nuen. Hasieran arraroa egin zitzaidan, gestioak ez duelako laborategiarekin lotura gehiegi, baina oso pozik nago.
Biokimika bokaziozko interesa duzu?
Bokaziozkoa bai, baina baita ekinaren ondorioa. Beti izan naiz ikasle ona eta dena gustatzen zitzaidan. Biologia oso gustuko nuen, eta argi nuen hori ikasi nahi nuela. Berehala ikusi nuen ikerkuntza atsegin nuela eta horretarako bide onena biokimika zela. Argi nuen ere, doktoregoa egin nahi nuela. Donostian egitearekin setatu nintzen, eta horrek, bidean, nekeak eta atsekabeak eragin dizkit.
Zergatik?
Donostian txikia da eta ikerkuntzaren alorrean bidea egitea zaila da. Abenduan hasi nintzen Biodonostian, eta oso pozik nago. Gauza interesagarriak egin daitezkeela uste dut, estatuko beste zentro batzuetan egiten direnen parekoak. Alor honetan denbora daramazunean ohartzen zara oso garrantzitsua dela jende askorekin harremana izatea, adimena irekitzea eta egokitzeko gaitasuna izatea. Gaur egun lan onak egiten dira hemen, hiri txikia izan arren.
Zer ikertu nahiko zenuke orain?
Zelula eta biomaterialen artean nago. Lan hau oso aberasgarria izan da. Biomaterialen alorra gustatzen zait, errealitatetik gertuago zelulen portaera ulertzeko balio du. Egun diferentziazio muskularrean nabil, tesian ikasitakoa muskuluen diferentziaziora egokitzen. Liluragarria iruditzen zait. 
