(Argazkia: Maitane Aldanondo)
Bularreko minbizia da emakumeek pairatzen duten tumore kaltegarri ohikoena. Etzi, gaitz honen nazioarteko eguna ospatzen da, eta Katxalin elkarteak, urtero bezala, honi buruzko kanpaina abian jarri du. Hori aurkezteko prentsaurrekoa egin zuten, atzo, Foru Aldundiaren egoitzan. Beste behin, diagnosi goiztiarraren garrantzia nabarmendu zuten Katxalineko presidente Txaro Beobidek eta Onkologikoko mediku Maria Jesus Mitxelenak. Hauei babesa eman zieten Foru Aldundiko Ezinduen Laguntzarako zuzendari Txelo Perezek eta Osasun sailburu Rafael Bengoak.
Azken 25 urteetan gaitza progresiboki hazi egin da, baina 1997tik aurrera daramaten screening programari esker, minbizi kasu asko aurrez diagnostikatu eta sendatu daitezke. Mitxelenak gogora ekarri zituen datuak: “1986tik 2006ra gaitza bikoiztu egin zen, 687tik 1.226ra pasatuz; bereziki, bigarren hamarkadan detektatu, diagnostiko goiztiarraren programari esker”. Hilkortasuna jaitsi egin da epe berean eta biziraupena areagotu. “Lehen fasean atzemandako kasuetan biziraupena bost urtetara ia %100koa da. Hori da programaren eta osasun publikoko ekintzen helburua”, zehaztu zuen Mitxelenak. Horregatik, gaitza ezinbestea heriotzarekin ez lotzeko eskatu zuen, “bularreko minbiziaren kasuan ez baita hala”.
Katxalinen presidenteak, aldiz, programaren garrantzia nabarmendu eta honen mantentzea eskatu zuen. Bengoa sailburuak aurrera jarraituko duela baieztatzeaz gain, hilaren 10etik, aurrekariak dituzten 40 eta 49 urte arteko emakumeei zabaldu zaiela argitu zuen.
Asteazkeneko ekimenak
Ohikoa den bezala, dirua biltzeko eta informazioa banatzeko mahaiak jarriko dituzte hiriko hainbat tokitan. Horrez gain, gaitz honetan adituak diren zenbait medikuk mahaingurua egingo dute etzi Onkologikoan, 17:00etan. Ostegunean, berriz, giza xingola osatuko dute udaletxeko terrazan, 12:00etan.
Txaro Beobide – Katxalin elkarteko presidentea
«Diagnostikoa ez dezatela larritasunez hartu, gehienetan sendagarria baita»
(Argazkia: M. Aldanondo)
Datorren urtean 25 urte beteko ditu bularreko minbizia duten emakumeen Katxalin elkarteak. Gaitza ondo ezagutzen duen Txaro Beobide da bertako presidentea.
Zein da Katxalinen egitekoa?
Bereziki, bularreko minbizia duten emakumeak ez daitezela bakarrik sentitu. Laguntza taldea izan nahi dugu, eta elkarrekin borroka egin. Laguntza psikologiko eta soziala eskaintzen dugu, baita abokatu batena ere. Dituen zalantza guztiak argitu eta aholkua ematen diegu, informatuta egotea nahi baitugu, beraien osasunari buruz erabakitzeko aukera izan dezaten. Prebentzioa ere egiten dugu.
Beldurra eragiten duen gaitza da, heriotzarekin lotzen da oraindik.
Minbiziari buruz ia familia guztietan bizitzaren uneren batean agertuko den gaitza bezala hitz egiteko gai bagara, denok zer edo zer egina izango dugu modu hain larrigarrian bizi ez dadin. Luzeago bizi gara, eta horrek erraztu egiten du minbizia edo bestelako gaitzak izatea. Beraz, gure osasunaren alde egiteko ardura dugu, prebentzioaren bidez: tabakorik ez, alkohol gutxi, ariketa fisikoa, dieta egokia…
Diagnostiko goiztiarraren programan parte hartzen al dute emakumeek?
Geroz eta kontzientzia gehiago dago. Programari esker, minbizia hasierako fasean topatzen da, eta horrek, ia erabatekoa sendatzea dakar. Ia erabatekoa, tumore bakoitzak bere izen eta bidea baitu. Egun, gaitza kronifikatzeko bidean gaude.
Aurrekaria duten 40-49 urteko emakumeak barneratuko dira orain. Beharrezkoa al zen?
Bai. Eztabaida piztu zuen erabakiak, baina modu selektiboan egingo denez, hobe joango da. Froga egitea beharrezkoa da, eta susmoa dagoenean emakume guztiak artatuko gaituzte. Une onean gaude.
Zer esango zenieke minbizia duten emakumeei?
Diagnostikoa ez dezatela larritasunez hartu, kasu gehienetan sendagarria baita. Baliabide ezin hobeak eta tratamendu berriak ditugu, minbiziarentzako txertoaz ere hitz egiten dira… Jende asko ari da gaitzaren inguruan lan egiten, beraz, aurrera!
