Ezkio-Itsasoren desanexioari babesa adierazi dio Gipuzkoako Foru Aldundiak. Igeldon mesfidantzaz jaso dute berria, eta prozesua epaitegietan kateatzeko arriskuaz ohartarazi dute.
Jose Ignazio Galparsoro eta Larraitz Dorronsoro, Itsas Aurre plataformako kideak. (Argazkia: Malen Aldalur)
Joan den larunbatean, Espainiako Gobernuak bertan behera utzi zuen Itsasoren desanexioa; argudiatu du gutxienez 5.000 biztanle behar dituela bai banatu nahi duen zatiak, baita besteak ere. Gipuzkoako Foru Aldundiak iazko urte amaieran onartu zuen Ezkio eta Itsaso banandu eta azken honek udal independentea osatzea. Aldundiak honako arrazoiak aipatu zituen desanexioa onartzeko: auzotarren ekimena, erakundeek prozesuan zehar izan duten «inplikazio aktiboa» eta kontsultan izandako «parte-hartze handia». Igeldoko desanexioaren alde lanean ari den Itsas Aurre plataformak uste du Gipuzkoako Foru Aldundiak Igeldoko desanexio prozesuaren aurrean edukitako jarreraren «oso bestelako jarrera» izan duela. Pozik daude Itsasoko bizilagunengatik, baina iraingarriak iruditu zaizkie aldundiaren adierazpenak.
Itsasoren desanexio prozesuari babesa adierazi dio Gipuzkoako Foru Aldundiak.
Jose Ignazio Galparsoro (J. I. G.): Asko pozten gara Itsasoko herritarrengatik. Hasieratik eduki dugu harremana haiekin; prozesua hasi eta gutxira jarri ziren gurekin harremanetan abokatuaren zenbakia eskatzeko. Gu beti egon gara Itsasoren desanexioaren alde, baita independentzia nahi duen beste edozein herriren alde ere; edonork dauka eskubidea bere buruaren jabe izateko. Alde horretatik pozik gaude, baina beste alde batetik tristura handiarekin begiratzen diogu; iruditzen zaigu gure bide berbera
hartzeko arriskua dutela. Epaitegietan kateatuta geratzeko arriskua, hain zuzen ere.
Aldundiak esan du ahalegina egingo duela kasua epaitegietan kateatu ez dadin.
J. I. G.: Hori da daukaten abantaila bakarra. Erakundeek jokatuko dute ping-pong partida: Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Espainiako Gobernuak. Partida hori diru publikoarekin ordainduko dute, ez guk bezala. 22 urte pasa dira desanexio prozesua hasi genuela eta guk egin behar izan diegu aurre epaiketetako gastu guztiei.
Larraitz Dorronsoro (L. D.): Gure poltsikotik egin diegu aurre, gastuei xume-xume kuotak ordaindu eta zozketak egiten. Horrek suposatzen duen gastu eta neke guztiarekin. Gure ustez, estrategia bat izan da Igeldo zorretan itotzeko. Guk etsitzea nahi zuten. Ondo pentsatuta jarri diguten zama bat izan da.
Aldundiak azaldu du Ezkio-Itsasoko prozesua eredugarria izan delako eman diola babesa.
J. I. G.: Eredugarria iruditzen zaie beraien legea betetzen dutelako; 2003an guretzat egin zuten legea betetzen dutelako, hain zuzen ere. Lege horren arabera, Frankismo garaian elkartzera behartutako herriek desanexio eskubidea dute, nahiz eta gainerako baldintzak ez bete.
L. D.: Nik ere uste dut Ezkio-Itsasoko prozesua eredugarria izan dela, baina ez aldundiak esaten duenarengatik. Niretzat eredugarria izan da Ezkio-Itsasoko udalak jakin duelako herritarren hitza errespetatu eta benetako prozesu demokratiko bat aurrera eramaten. Itsasoren kasuan, herritarren gehiengoak desanexioa nahi zuen eta udalak onartu egin du. Gure kasuan Donostiako Udalarekin gertatu ez den bezala. Udalaren eta aldundiaren jarrera ez dira demokratikoak izan; ez dute gure hitza errespetatu.
2003ko legea zuentzat egin zutela diozue. Zergatik?
J. I. G.: 2003an baldintza horiek Igeldorentzako eta Itziarrentzako (Gipuzkoa) egin zituzten, eta legedia hori antidemokratikoa da. Herri bati ezin zaio erabakitzeko eskubidea inolaz ere kendu. Hainbat urte pasa dute guri sinetsarazi nahian herri txikiak ez direla bideragarriak. Legeak dio, gutxienez, 2.500 biztanle behar direla independente izateko, baina Itsasok ehun inguru ditu. Bi aukera utzi zizkiguten; auzo udal bihurtu edo berdin jarraitu. Itziarren auzo udal izatea erabaki zuen eta guk, oraindik, desanexioaren alde borrokan jarraitzen dugu.
L. D.: Igeldok mila biztanle inguru ditu eta, Gipuzkoako beste herri txiki asko bezala, oso bideragarria da. Esango nuke asko baino okerrago gaudela orain, Donostiako auzoa izanda.
Zer esan nahi duzue?
L. D.: Ez digute herri izaten uzten, baina aintzat ere ez gaituzte hartzen. Horrek asko erretzen du. Abandonatuak sentitzen gara, eta uste dugu geure kabuz hobeto egingo genukeela.
J. I. G.: Hala ere, ez da beti horrela izan, Labaienen garaietan, esaterako, harreman hobea genuen udalarekin. Orain uste dugu ez duela inongo interesik.
Nola dago Igeldoko desanexioaren kontua?
J. I. G.: Orain, Madrilen erantzunaren zain gaude. Auzia Espainiako Auzitegi Gorenean dago. Hasieran epaitegi guztiek gure aldeko epaiak ematen zituzten, esaten zuten Igeldoko prozesua aurrez hasia zegoenez ezin zitzaigula 2003ko legea aplikatu. Baina 2010ean azken epai batek 2003ko legea bete behar genuela ebatzi zuen; dirudienez, administrazio akats batengatik. Orain ez dakigu auzitegi gorenak zein erabaki hartuko duen, zain egon beharko dugu.
L. D.: Ezkio-Itsasok ere arazo bera izan dezake. Aldundiak dio ez duela kasua epaitegietan kateatzerik nahi, baina guri hori egin digute hogeita bi urtez. Lotsagarriak iruditu zaizkigu aldundiaren adierazpenak. Uste dugu borondate politikoa bakarrik behar dela Igeldoko desanexio prozesua garatzeko.
Aurrera begira baikor zaudete?
J. I. G.: Epaitegiekin baikor egotea ezinezkoa da.
L. D.: Argi duguna da desanexioaren alde lanean jarraituko dugula, herritarren gehiengoak hala nahi duelako. Aspaldi hasi genuen prozesua eta amaierara arte jarraituko dugu.
