Hezur eta haragizko paisaia: Spencer Tunickek Donostia biluztu zuenekoa
Spencer Tunick argazkilari estatubatuarrak Kursaala eta Zurriola hondartza giza paisaia errepikaezin bihurtu zituen, 2006ko apirilaren goizalde batean, duela hogei urte. 1.200 pertsona biluztu ziren, denak batera, Tunickek erretratatzeko.
Spencer Tunick argazkilariak 1.200 pertsona erretratatu zituen, Zurriolan, 2006ko apirilean.Spencer Tunick 
2006ko apirilaren 22ko goizalde hartan, Donostiako termometroak hamar gradu inguru besterik ez zituen markatzen. Hala ere, hotza ez zen oztopo izan ehunka donostiar eta gipuzkoarrek hartutako erabakiari irmo eusteko; jakin-minak eta konpromiso artistikoak bultzatuta, Spencer Tunick argazkilari estatubatuarrak egindako deialdiari erantzun zioten: argazkiak egin nahi zituen Tunickek, argazki… bereziak. Esperimentu bat. 06:30ean elkartu, eta Kursaala izan zen esperimentu bisual horren lehen geltokia; adin eta egoera sozial guztietako boluntarioek arropa kendu zuten, eta horrekin batera, baita aurreiritziak ere.
Lekukoak eta antolatzaileak gehien harritu zituena, giroa izan zen: ez zen barre urduririk egon, ezta jarrera lizunik ere. Garaiko kronikek diotenez, giroa solemnitate artistiko berezi batez beteta zegoen, eta isiltasuna nagusi, noizean behin, olatuen hotsek eta argazkilarien aginduek apurtzen zutelarik.
Larruazala eta kristala
Kursaalaren barnealdea izan zen argazkietarako lehen agertokia. Itsasoaren argiak talka egiten zuen eraikinaren kristalezko kubo erraldoiekin, eta gorputzek paisaia organiko bezain zaurgarria sortu zuten. Tunickek, garabi baten gainetik eta megafonoa eskuan zuela, giza masa zuzendu zuen orkestra zuzendari baten gisan, angelu zehatzaren bila, non norbanakoa desagertu egiten zen, denak bat bihurtzeko. Halaxe deskribatu zuen berak: «Ez dira pertsona biluziak, hiri espazioa berrantolatzen duen haragizko eta hezurrezko eskultura bat da». Haragia, hezurrak, argiak eta kristalak. Denak irudi berean. Denak bat.
Ordea, argazki saioa ez zen hor amaitu. Zurriola hondartzara igaro ziren, gero, denak batera. Egunsentia zen honezkero, zerua gris, 1.200 partaideak harea hezearen gainean etzan ziren. Horren ondorioz sortutako irudia Tunicken ibilbide artistikoko indartsuenetako bat izan zen: giza marea estatiko bat, eta Kantauri itsasoaren indarra parean.
Heldutasuna da ondarea
Koldo Mitxelena Kulturuneak bultzatutako ekitaldiak polemika piztu zuen, bere garaian, plangintza fasean. Hala ere, orduko sektore kontserbadoreenen mesfidantzak gorabehera, Gipuzkoako gizarteak heldutasun zibil eredugarriz hartu zuen proiektua: aurreiritzirik gabe eta artea ardatz.
Boluntarioek ez zuten inolako ordainsari ekonomikorik jaso, kamera aurrean biluzteagatik. Beren «ordaina», argazkiaren jatorrizko kopia sinatu bat jasotzeko konpromisoa izan zen; gaur egun, probintziako etxe askotako hormetan zintzilik dauden garaikurrak dira horiek, askatasun absolutuaz gozatu zuten goiz haren ikur.
Gaur egun, bi hamarkada geroago, Tunickek Donostian ateratako argazkiek arte garaikidearen eremua gainditu dute. Hiria bere burua artifiziorik gabe, biluzik, natural begiratzera ausartu zeneko garai baten lekuko dira. Apirilaren 22 hartan, Donostiak bere larruazala munduari erakusteaz gain, arima ere biluztu zuen, artearen alde.
