Fernando Sasiain alkatea izena jarri diote dute San Telmo Museoko eraikin berriari

2012/09/05

Juan Karlos Izagirre alkateak desestali zuen plaka, San Telmo Museoko zuzendari Susana Soto eta Sasiainen hiru iloba txiki begira zituela. (Argazkia: Maitane Aldanondo)

Zuloaga plazako museoa inauguratu zutela 80 urte bete diren egunean omendu dute bere sustatzaileetako bat izan zen garaiko alkatea.Eraikinaren izendatzea hainbat herritar ezagunen proposamena izan da.

Fernando Sasiain alkatea izena izango du aurrerantzean San Telmo Museoaren handitze lanetan egin zen eraikin berriak. Izan ere, politikari errepublikarra udalaren buru zela inauguratu baitzen Zuloaga plazako museoa 1932ko irailaren 4an. Gertakari hartatik zortzi hamarkada bete ziren, atzo, eta urteurren biribila baliatu zuten udal agintariek eta museoko arduradunek Sasiainek egindako lana aitortzeko. Udaleko Txistulari Bandak girotu zuen ekitaldia. Hasi aurretik, jotzen aritu ziren, gutxika, Zuloaga plazara bertaratu zirenei itxaronaldia arinduz. Hiritarrekin batera, udal alderdietako ordezkariak eta pertsona ezagunak bildu ziren. Besteak beste, Pako Etxeberria auzitegi medikua, Jose Luis de la Cuesta zuzenbide penalean aditua, Aquariumeko lehendakari Vicente Zaragueta, Imanol Olaizola kimikari eta musikologoa, Donostiako Orfeoiko lehendakari Jose Maria Etxarri eta Iñaki Egaña historialaria zeuden, besteak beste. Hauetako askok ahaleginari saria jaso zuten atzo; Sasiainentzako aintzatespena eskatzen. Izan ere, izendatzea Etxeberria, de la Cuesta, Etxarri, Olaizola, Zaragueta, Pedro Miguel Etxenike ata Jose Luis Munoak egindako proposamena baita. Lauzpabost urte daramatzate alkate errepublikarra ahanzturatik ateratzeko lanean, eta bidean beste herritar batzuk batu zaizkie. San Telmo Museoaren administrazio kontseiluak iazko martxoaren 29an onartu zuen proposamena, eta atzo gauzatu zuten.

Vicente Zaragueta, Imanol Olaizola, Jose Luis de la Cuesta eta Jose Maria Etxarri dira izendatzea sustatu duten herritar ezagunetako batzuk. (Argazkia: Maitane Aldanondo)

San Telmo Museoren sortzaile Eguerdiarekin batera, oholtza gainera igo ziren Juan Karlos Izagirre alkatea eta San Telmo Museoaren zuzendari Susana Soto. Plaka desestali aurretik, museoaren ibilbidea eta Sasiainena gogora ekarri zuten. “Egun berezia dugu, orain 80 urte museoa ireki baitzen eraikin zaharrean”. gogoratu zuen Sotok. Alkateak, berriz, zortzi hamarkadako ibilbidea “oparoa” izan dela nabarmendu zuen, “hiriko erreferentzietako bat bilakatzera iritsiz”. Eraikin berriari esker “museoa garaia eta behar berrietara egokitu eta gizartearen nahiz herritarren museoa bilakatu da”, baieztatu zuen alkateak. Ibilbide historiko horren lehen urratsa 1932an eman zuen garaiko udalak, Sasiain alkate errepublikarra buru zuela. Domingotarren komentua izandakoa erosi, eta ordura arte hiriko beste toki batzuetan bilduta zegoen ondarea bertara ekarri zuen. “Erabaki garrantzitsu hori gogora ekartzeko eraikin berriak Fernando Sasian izena izango du hemendik aurrera. Intxaurrondoko kale batek badarama bere izena, baina San Telmok ere omenaldia egin behar diola uste dugu, bere historian mugarri bat jarri zuelako”, argitu zuen Izagirrek. Udal mugimenduaren bultzatzaile izan zela ere gogora ekarri zuen Izagirrek; San Telmo erosteaz gain, beste hainbat hiri azpiegitura ere bultzatu baitzituen: Atotxa eta Urgulleko eskolak, Bretxako arrandegia, Easoko udal eraikina, musika kontserbatorioa, Amarako zabalgunea, suhiltzaileen parkea eta Antzoki Zaharra. Horrez gain, Donostiako Ituna bere etxean sinatu zela eta estatutuaren idazketan ere lagundu zuela aipatu zuen alkateak. “Omenaldi xumea, baina oso merezitakoa da”. Agur jaunak abestiaren doinuek lagunduta, Izagirrek estalkia kendu zion plakari. Oholtza gainean alboan zituen Sasiainen hiru iloba txiki: Arantxa Garaialde Brau, Josefina Garaialde Brau eta Elena Sasiain. 1930 eta 1937 urteen artean alkate gisa egin zuen lan eskerga aitortzen duen oroigarriari adi-adi begiratu zioten, erabat agerian gelditu zen arte. 1932ko inaugurazioa gogoan

Ekitaldiaz gain, Sasiain nor zen eta zer egin zuen jendarteratzeko, San Telmoko arduradunek berari buruzko mahaingurua antolatu zuten arratsalderako. Alkate errepublikarrari buruz hitz egitekoak ziren Rosa Aierbe historialaria, Xabier Urmeneta psikologoa eta Iñaki Markez psikiatra. Bere izaera, garai hartako politikan izandako garrantzia, eta Palentziako psikiatrikoan hil arte igaro zituen azken urteen berri ematekoak ziren. 80. urteurreneko ospakizuna amaitzeko, Donostiako Orfeoia saio laburra egitekoa zen San Telmo Museoko elizan. Izan ere, 1932ko inaugurazioan ere parte hartu baitzuen abesbatzak, eta egun horri begi keinua egin nahi izan zioten.

Arantxa Garaialde, Juan Karlos Izagirre alkatea, Josefina Garaialde, Elena Sasiain eta San Telmo Museoko zuzendari Susana Soto. (Argazkia: Maitane Aldanondo)