Matematika Txokoa taldeak matematika bestelako arloekin lotzen duten zenbait jarduera antolatu ditu hilabete honetan. Topikoak eta aurreiritziak hautsi eta matematika gizarteratu nahi dute.
Ainhoa Iñigez, Matematika Txokoko kidea. (Argazkia: Malen Aldalur)
Zenbakien zale diren lau lagun batu dira Matematikaren Txokoan: Jone Uria, Oihana Garaialde, Asier Estevan eta Ainhoa Iñigez. Matematikariak dira laurak, baina matematikatik aparte badituzte bestelako zaletasunak ere. Horiek uztartzen dituzte, hain zuzen ere, Matematikaren Txokoak antolatutako jardunaldietan.
Iñigezen ideia batetik abiatu zen proiektua. Cambridgeko Unibertsitatean egon zen sei urtez, eta azken hiru urteetan ikasleak unibertsitateko matematiketara hurbiltzeko balio zuten udako ikastaro batzuetan egin zuen lan. Ideia oso interesgarria iruditu zitzaion eta Euskal Herrian antzeko zerbait egitea pentsatu zuen: “Gabonen aurretik hasi nintzen Euskal Herrian zer egin zitekeen pentsatzen; orduan halako proiektu bat aurrera ateratzeko laguntzaren bila hasi nintzen eta Kultur Hiriburutzaren barruan aurkitu nituen”. Proiektu handiagoei laguntza eskatzea pentsatu zuen Iñigezek egitasmo “zabalago eta osoago” bat aurkezteko: “Orduan hasi nintzen nire helburuak zeintzuk ziren eta zer lortu nahi nuen erabakitzen”. Estevanengana jo zuen lehenengo, bazekien hiru dimentsioko irudiak egiten zituela, hark beste lagun batzuei esan zien, eta hala joan ziren pixkanaka matematika zaleak matematika Txokoa osatzen.
Udara matematikoa
Laguntza jaso edo ez, Iñigezek argi zuen Cambridgeko Unibertsitatean bizitako udarako ikastaro hura Euskal Herrira ekarri nahi zuela. Horregatik
Summer Maths izeneko ikastaroak antolatu zituen Bilbon eta Donostian EHUko udako ikastaroen barruan: matematikaz gain, fisika arloko zenbait gai ere landu zituzten. Hamasei eta hemezortzi bitarteko gazteentzat zuzendutako ikastaroa izan zen. “Gustura nago lortu genuenarekin, ez da erraza, baina jendea pozik geratu zen”, azaldu du Iñigezek. Gainera, azken orduko zenbait aldaketa egin behar izan zituzten, eta Donostiako kasuan ikastaroa kanpamendu izatera igaro zen: “Zaragozatik eta Cartagenatik etorri zitzaizkigun ikasleak eta, beraz, azkenean, kanpamendu bat egin genuen. Ordu asko pasa ditugu, baina gustura gaude emaitzarekin”.
Lanean udaran hasi baziren ere, laguntzak apirilean iritsi zitzaizkien eta horregatik jarduerarik “indartsuenak” urrian egingo dituzte. “Kasualitatea edo ez gure taldean matematikaz gain beste hainbat kontutan dabilen jendea dago, Asierrek Imaginarioko txapelketetan parte hartu du, Jone bertsolaria da eta Oihanari argazkilaritza gustatzen zaio”. Bakoitzaren zaletasuna eta ikuspuntu matematikoa batu dituzte ahalik eta jende kopuru handienarengana iristeko asmoz.
Urriaren 1etik 25era bitartean matematika oinarri duten hainbat jarduera antolatu dituzte:?Matematika argazkilaritza analogikoan, Zinemaldi matematikoa, Litematika, Bertso saio matematikoa, Naturaren ekuazioak, Musikaren matematika eta Escher-en arte magiko eta matematikoa.
Momentuz, Zinemaldi Matematikoa eta Matematika argazkilaritza analogikoan jarduerak egin dituzte. “Une honetan hamabost lagun inguru dabiltza argazkilaritza eta matematika lotzen dituen ikastaroa egiten; gehienbat geometria lantzen ari dira”, azaldu du Iñigezek.
Zinemaldi matematikoari dagokionez, Nafarroatik hartu omen dute ideia: “Nafarroan egin zuten antzeko zerbait eta Donostian zinema zaletasun handia dagoenez geurera ekartzea erabaki genuen”. Zinemak eta argazkilaritzak ere matematika modu anitzetan lantzeko aukera eskaintzen dute.
Maitatu edo gorrotatu
“Maitasuna edo gorrotoa” sortzen ditu matematikak: “Batzuek gustuko dute eta beste batzuk aldiz ezin dute ikusi ere egin”. Horregatik, Iñigezek azaldu matematika “gorroto” duten horiengana hurbiltzea dela proiektuaren helburua: “Matematika gustatzen ez zaien horiei azaldu nahi diegu zein garrantzi duen matematikak euren eguneroko bizitzetan.
“Bakoitzak begira diezaiola bere modura matematikari”, azaldu du Iñigezek, eta adibide bat jarri du: “Lagun artista batekin batera egin genuen ikastaro bat eta orduan ohartu zen matematika garrantzitsua zela bere sorkuntzarako”. Matematika “mundu oso zabala” dela erakustea da helburu nagusia.
Hezkuntza eta matematika
Aurrera begira ere hainbat asmo dituzte, gehienak hezkuntza arloarekin lotuta.
Uztailean Behatzekin egitasmoa egin zuten Parte Zaharrean umeekin. Bertan, «modu dinamiko» batean landu zituzten matematikak. Antzeko zerbait egiteko eskaria egin diete Ermuko Udaletik, eta aurrerantzean umeekin matematika lantzea gustatuko litzaiekeela azaldu du Iñigezek: «Aurrera begira jarraitu nahiko genuke, baina egia da horretarako laguntzak beharrezkoak direla».
Ikastetxe batzuetatik ere dagoeneko iritsi zaie eskaria: “Matematika beste era batera erakutsi nahi dute eta laguntza eskatzen digute”. Iñigezek uste du beharrezkoa dela haurren motibazioa lantzea eta horretarako matematika errealitatean non azaltzen den aurkeztea proposatzen du: “Ikasgai bat hasi aurretik ariketa hori errealitatean non ematen den ikusteak asko lagunduko dio ikasleari”.
