Taldean, beti hobeto
1999an egin zuten lehenengoz Gipuzkoako Herriarteko Bertsolari Txapelketa. 18 urteren ondoren, aurten berriz antolatu dute. Hiriko bi talde daude: Añorga eta Aitziaren Gorraizia.
Gipuzkoako Herriarteko Bertsolari Txapelketa jokatzen ari dira aurten hemezortzi urteren ondoren. Guztira probintzia osoko 267 lagunek hartu dute parte. Ez ohiko txapelketa da herriartekoa: bertsolariek taldeka lehiatzen dute; bertsolariez gain taldean, epailea, gai-jartzailea eta ordezkaria ere badaude; eta txapelketaren izanak berak dioen gisan herrien arteko lehia da. Hala ere, horixe da gutxienekoa: lehia. Gipuzkoako Bertsozale Elkarteak antolatutako txapelketa honen helburua herrietako bertso mugimendua bultzatzea, indarberritzea eta ikusaraztea da.
Gurean, bi taldek hartu dute parte: Añorga eta Aitziaren Gorraizia. Aitziaren Gorraizia, honakoek osatzen dute: Beñat Mujika (bertsolaria), Manex Mujika (bertsolaria), Jokin Labayen (bertsolaria), Unai Elizasu (gai-jartzailea), Gorka Segurola (gai-jartzailea), Uxue Goenaga (epailea) eta Imanol Yarza (ordezkaria). Añorgako taldean, berriz, hauek daude: Amaia Hermoso (ordezkaria), Maddi del Campo (gai-jartzailea), Itxaso Piker (epailea), Aiert Ordoñez (bertsolaria), Pello Basurto (bertsolaria), Unai Gaztelumendi (bertsolaria) eta Izarne Zelaia (bertsolaria).
Añorgako taldeak dagoeneko egin ditu bi saio, eta ez du hurrengo fasera pasatzerik lortu. Hala ere, gustura daude egindako lanarekin. “Txapelketaren berri izan genuenean nahiko logikoa iruditu zitzaigun Añorgatik taldea ateratzea”, azaldu du Unai Gaztelumendik. Izan ere, uste du Añorgako bertso eskolan badagoela jendea bat-batean kantatzeko maila duena: “Txapelketan batzuk soilik abestuko dute, baina bertsolari gisa izena eman ez duten zenbaitek ere badute herriarteko txapelketan abesteko adinako maila”. Itsaso Piker Añorgako taldeko kidea ere ados dago Gaztelumendirekin eta taldea “inertziaz” sortu zela dio:?”Bazeuden batzuk euren burua ez zutenak abesten ikusten eta orduan bakoitzak bere gustuko rola-edo aukeratu zuen”.
Añorgan egin zuten euren lehenengo saioa otsailaren 17an. “Jende mordoa hurbildu zen eta giro paregabea egon zen. Gustura gaude egindakoarekin, baina gehiago egin genezakeela uste dut”, esan du Gaztelumendik. Zarauztarren kontra jokatu zuten Añorgan eta aurrea hartu zien beste taldeak. Ondoren, otsailaren 24an jokatu zuten Gabirian: “Etxean bezala hartu gintuzten”. Han ere atzetik geratu ziren, eta ondorioz, bukatu da txapelketa Añorgako taldearentzat.
Aiert Ordoñez eta Pello Basurto Añorga taldeko bertsolarietako bik beraien lehenengo plaza “serioa” egin dutela azaldu du Gaztelumendik. “Pixka bat beraien burua estutzeko balio izan duela uste dut”, gaineratu du Pikerrek. Mota honetako txapelketak plazara saltoa emateko beldur den beste jende bat ezagutzeko aukera ona direla uste dute: “Zu bezala dagoen jende asko dagoela ohartzen zara; ikusten duzu ez zarela bakarra”.
Pikerrek lehen aldiz egin du epaile lana, horrelako txapelketa batean, eta gustura aritu bada ere, zaila dela dio: “Jendeak azkar epaitzen ditu epaileak, baina ez da batere lan erraza”. Beste bertso txapelketa batzuetan ez bezala, kasu honetan epaileek ez dute bertsoz bertso puntuatzen, ariketa bakoitzean ondoen moldatu den bertsolaria hautatzen dute.
Gai-jartzaileak eta epaileak
Epaile lana errazteko formakuntza saio bat jaso zutela azaldu du Uxue Goenagak, Aitziaren Gorraizia taldeko epaileak. Hala egin zuten gai-jartzaile eta ordezkariek ere. “Bertsolariak badaude, baina nik uste taldekako txapelketa hau aproposa izan daitekeela, esaterako, epaileak eta gai jartzaile berriak prestatzeko ere”, azaldu du Goenagak.
Aitziaren Gorraizia taldea ez da Añorgako kasuan bezala, bertso eskola baten bueltan sortu: “Iker Alustiza eta biok 1999ko herriarteko txapelketan Donostiatik taldea atera nahi izan genuen, baina ez genuen lortu; aurten atera nahi nuela erabaki nuen”, azaldu du Manex Mujika Aitziaren Gorraizia taldeko bertsolariak. Jokin Labaien eta Beñat Mujika animatu zituen bertsotan egitera; eta gero pixkanaka gainerako lan taldea osatzen joan zen. Imanol Yarzak, esaterako, ordezkari lana egiten du; besteak beste, saioak antolatzen lagundu eta saioen kronika eta argazkiak egin. “Ni ez naiz bertsolaria, bertsozalea bakarrik naiz, baina gustura nago taldean”, azaldu du.
Aitziaren Gorraizia taldeak ez daki oraindik bigarren fasera igaroko den ala ez. Martxoaren 24an Azpeitiko eta Zestoako lagunek osatutako Erniarraitz 4 taldearen aurka irabazi bazuen ere, martxoaren 11an Debagoienako taldearen aurka jokatu beharko du, Bergaran. “Gustura gaude egin genuen saioarekin, hala ere, beti geratzen da hobeto egin genezakeenaren sentsazioa”. 50 lagun inguru elkartu ziren Parte Zaharreko Kresala elkartean egin zuten bertso afarian.
Taldean entrenatzea eta parte hartzeak hainbat gauza on dituela uste dute bi taldeetako kideek. Manex Mujikak azaldu du beste txapelketetarako ere taldeka entrenatzen den arren, askoz indibidualagoa dela. “Ausartzea ere errazagoa da”, gaineratu du Goenagak.
Gaztelumendik uste du taldekako txapelketa honen gauza onenetako bat beste bertso eskoletako kideak ezagutzea izan daitekeela: “Orain, esaterako, Zarautz eta Gabiriakoak ezagutu ditugu, eta hemendik aurrera gauzak egin ditzakegu elkarrekin”. Gainera, azpimarratu du taldean eta lagun artean beti dela errazagoa bertsotan egitea. Piker ere bat dator horretan, eta txapelketa honek bertsolari berriei eskaintzen dien aukera nabarmendu du.
Añorgako taldeko Unai Gaztelumendi eta Itxaso Piker. (Argazkia: Malen Aldalur)
Aitziaren Gorraizia taldeko Manex Mujika, Uxue Goenaga eta Imanol Yarza. (Argazkia: Malen Aldalur)
