San Bartolomeko Herritarren Plataforma aurkeztu dute
Erdian Bizi elkarteak eta dozenaka herritarrek bat egin dute muinoan egin nahi duten merkataritza gunearen eta aparkalekuaren eraikitzea gelditzea xede duen egitasmoarekin.

San Bartolomeko Herritarren Plataforma jendaurrean aurkeztu dute eguerdian, udaletxean. Erdian Bizi auzo elkarteak eta norbanakoek osatzen dute talde “anitza, independentea, irabazi asmorik gabekoa eta herritarrei irekia”, San Bartolome muinoa babestu eta bertan eraiki asmo den merkataritza gunea gelditzeko xedez sortua. 500 bat lagunen babesa du oraingoz, besteak beste, hiriko gizarte, kultura eta politika arloko pertsonak, hala nola, Blanca Zaragueta, Juan Carlos Benavides, Odon Elorza alkate ohia, Jorge Letamendia edota Elkarrekin Donostiako zinegotzi Victor Lasa.
Plataformak herritarren parte hartze “aktiboa eta arina” bultzatu nahi du, egiten diren hausnarketak “entzunak eta udalarekin elkarrizketan landuak” izan daitezen. Berretsi dutenez, muinoan aurrera eraman nahi duten proiektua “legez kanpokoa”eta “espekulatzailea” izateaz gain, ez da beharrezkoa ezta iraunkorra ere, “inguruko, Erdialdeko eta hiri osoko bizilagunentzat oldarkorra eta kaltegarria baita”. Gainera, ingurumen eta paisaia balioa duen mendi hegal berde bat suntsituko du. Hain zuzen ere, EAEko Auzitegi Nagusiaren 2001eko urriaren 15eko epaiak babestu zuen iparraldeko hegalaren horma zati handi bat desagerraraziko du eraikuntzak eta San Bartolome multzoaren ingurumen eta paisaia babesa kaltetuko du.
Argudiatu dute eraikinak ez diola “interes orokorrari erantzuten”, eta espazio publiko hori hiri parke irisgarri eta zuhaizti handi gisa berreskuratzearen alde egin dute, 2023an udal gobernuari jada aurkeztu zioten proposamena. “Donostiak ez du merkataritza gune gehiago behar, ezta trafiko gehiago ere, berdegune gehiago, bizi kalitatea eta historiarekiko errespetua baizik”.
Horrez gain, iragarri dute administrazioaren aurkako auzi errekurtso bat aurkeztuko dutela proiektua geldiarazteko, “ziur” baitaude obra lizentziak urratu egiten duela espazio libreen eta berdeguneen zuzkidurei buruzko Eusko Jaurlaritzaren 2012ko dekretua. Halaber, Isuri Gutxiko Eremuan txandakako aparkaleku berri bat jartzea “zentzugabekeria” dela diote.
Erdialdekoen kezka
Arazo legalaz haratago, gunean bizi direnak eragiten dituela agerikoa da. “Tokiko merkataritzaren eta komunitateko bizitzaren interesen aurka” doala berretsi dute eragindako bi lagunek. Batetik, bi merkatari elkarteko lehendakari ohia den Benavidesek eskatu du merkataritza guena eta aparkalekua eraikitzeko emandako baimena “lehenbailehen baliogabetzea” bi arrazoirengatik: Batetik, urratu egiten duelako estandar urbanistikoei buruzko 2012ko Eusko Jaurlaritzaren 123 dekretua, gune publiko libre bezala jasotzen baitu probetxu pribatu eta irabazi asmoa dutenak. Bestetik, EAEko Auzitegi Nagusiaren 2001eko urriaren 15eko sententziak babestutako harresiaren zati bat suntsitzen duelako, Lurraren Legearen 105 artikulua urratuz.
Horrez gain, inguruko merkatarien iraupena ere arriskuan jartzen du. “Merkataritza gunea eta aparkalekua eraikitzea ez da herritarren eskaera eta ez da bere beharra justifikatzen duen azterketa teknikorik. Erabat espekulatiboa eta interes orokorretik kanpokoa da, onura ekonomiko pribatuak lortzera bideratua, ondasun publikoaren eta herritarren ongizatearen bizkar”. Erakutsi dutenez, 200 metroko erradioan lau janari hornitzaile marka garrantzitsuenak eta beste hamar saltoki daude.
Bestetik, eta ildo beretik, Elena Martinez de Murguia Erdialdeko bizilagunak bere kezka agertu du. “Proiektuak beldurtzen gaitu, mendi oso bat hustea da, harrobi bihurtzea gure auzoa. Erdialdea auzo bat da, eta batzuetan ez da horrela ikusten”. Herritarrak kontuan hartzen ez direla ere salatu du. “Adineko jende asko dago etxetik atera ezinik, haurrak, lan egiten duen jendea, bulegoak dituztenak. Nahikoa zarata eta dardara jasan dugula uste dugu”. Zarata, zuloak, milioika kamioiek atera beharreko harriak… Jada zazpi urtez metroaren lanak pairatzen ari direla gogoratu du.“Kalte egin digute eta oso nekatuta gaude. Ez dakigu nola aguantatu. Hor bizi behar da…”, gehitu du Martinez de Murguiak.
Herritarrak batu
Hainbat jarduera aurrera eraman nahi dituzte “Donostiaren aldeko borroka zibikoa” gisa izendatu dute asmoarekin bat egin dezaten. Oraingoz, sinadura bilketa bat abian dute Salba dezagun San Bartolme: Merkataritza gunerik ez lelopean Change.org plataforman. Horren bidez, “inertzia, indarra eta gizarte presioa” sortu nahi dutela argitu du Lasak, “egia dena ikusarazteko: herritarren ezezko orokorra proiektuari”. Horrez gain, babes ekonomikoa ere lortzeko Goteo.org plataforman kanpaina bat ere martxan dute errekurtsoari lotutako kostuak ordaintzeko behar dituzten 5.000 euroak lortu ahal izateko dohaintzen bidez.
Errekurtsoa aurkeztu dute eta udala jakinarazi dute. Plataformaren abokatuek dokumentazioa jasotzen dutenean, bi hilabeteko epea izango dute legezko egiteko. Elorzak argitu duenez, “sakon aztertu” dute 2008an udalak eta lau eraikuntza enpresak eratutako San Bartolome Muinoa elkarte sustatzailearen dokumentazioa, “balantzeak, emaitza kontuak”, eta horren arabera, “ez zen batere beharrezkoa, ezta alkateak eta gainerako talde politikoek emandako arrazoi faltsuekin ere. Ez zegoen inolako premiarik, ez da arrazoitzen, ez dago aurreko azterlanik, XXI. mendean, 2025ean, plan orokorrean gune berdetzat jotako eremu bat ezabatzeko”. Are gehiago, “ekarpenik egiten ez duen merkataritza gune bat jartzeko”. Eta berriro gogoratu du “espekulatiboa” dela, eta urratu egiten duela Eusko Jaurlaritzaren 2012ko dekretuak ezarritakoa auzoak eduki behar dituen eremu libre eta gune berdeei dagokienean.
Aipatutakoez gain, laster herritarren batzar bat antolatu nahi dute jendea batzeko eta Plataformasanbartolome.com webgunea beren jardueren berri emango dute.