Sansebastianak, 2006: upel hotsek ateak zabaldu zituztenekoa
Hogei urte beteko dira aurten, emakumeek danborradako Plaza Berriko ekitaldi ofizialean parte hartu zuten lehen San Sebastian egunetik. Gaztelubide eta Union Artesana izan ziren aurrekariak, eta, gerora, beste batzuek hartu zuten berdintasunaren aldeko erabakia.
Gaztelubide danborrada Plaza Berrian, 2006an, lehen aldiz, emakumeekin. JUAN CARLOS RUIZ / IRUTXULOKO HITZA 
Urte luzez, Gaztelubide izan da Donostiako bandera igoera ekitaldiaren ikur nagusia; protagonismo horrek, ordea, are handiagoa egiten zuen aldaketaren pisua. Izan ere, emakumeek ez zuten inoiz parte hartu elkartean, ez danbor jotzaile, ez kantinera, ezta banderadun lanetan ere.
Hala ere, 2004aren amaieran eta 2005ean zehar, emakumeek upela joz parte hartzearen proposamenak eztabaida sakona ireki zuen danborradako batzordean. 2006ko San Sebastian eguna gerturatzen zen heinean, zuzendaritzak eta danborradako arduradunek bilera garrantzitsuak egin zituzten, aukera guztiak mahai gainean jartzeko. IRUTXULOKO HITZAko Jon Lopez kazetaria izan zen Donostiari horren berri eman zion lehena.
Udalaren presioa
Udalak, eta bereziki Odon Elorza alkateak, berdintasunaren aldeko diskurtso irmoa garatu zuen azken urteetan, eta danborrada ez zen salbuespena izan. 2005eko udan, Elorzak bilera egin zuen Jose Antonio Salas Gaztelubideko lehendakariarekin, eta zuzenean eskatu zion emakumeek danborradan parte hartzea ahalbidetzeko urratsak egiteko. Bilera hura mugarri izan zen elkartearen barne prozesuan.
Ondoren etorri ziren gutunak, babes adierazpenak eta mezu zorrotzagoak. Alkateak adierazi zuen «udalaren laguntza osoa» izango zutela erabakia hartuz gero, baina, aldi berean, lehenbailehen neurriak hartzeko eskatu. Gaztelubide inguruko iturriek azaldu zutenez, alkatea prest egon zitekeen bestelako neurri gogorragoak hartzeko, tartean elkarteari Plaza Berriko ekitaldi ofiziala kentzea. Mehatxu horrek prozesua bizkortu zuen.
Testuinguru berean, Union Artesanak lehen pausoa eman zuen: 2006ko San Sebastian egunean, hamabi emakumek upela joko zuten bandera jaitsiera ekitaldian. Erabaki ausarta izan zen, baina kalteak ere ekarri zituen; haserreak sortu ziren elkartearen barruan, eta zenbait kidek danborrada uztea erabaki zuten. Gertaera horrek oihartzun handia izan zuen hirian, eta Gaztelubideko zuzendaritzan kezka sortu zuen.
Gaztelubide danborrada Plaza Berrian, 2006an.
Behin-behineko irtenbideak
Emakumeen parte hartzea bermatzeko, formula berezi bat aztertu zuten: beste elkarte batzuetako danborradan ateratzen ziren emakumeak gonbidatzea. Horrela, lehen aldiz ikusiko lirateke emakumeak Gaztelubideko kideekin batera. Behin-behineko irtenbidea izan zen, 2007tik aurrera parte hartzea modu normalizatuan gauzatzeko helburuarekin. Aurrerantzean, aukera egonkorragoak aztertzen hasi ziren: bazkideen emazteek edo alabek lehentasuna izatea, adibidez.
Aldaketa urtea
2006a aldaketa urtea izan zen Donostiako danborradarentzat; Gaztelubide eta Union Artesanaz gain, Boskotarrak eta Lagun Artea danborradek ere emakumeak onartu zituzten. Gaur egun, orduko eztabaida haiek ezinbesteko urrats gisa ulertzen dira Donostiako danborradaren bilakaeran. Tradizioaren eta gizarte aldaketaren arteko talkatik, bide berriak ireki ziren. Gaztelubide danbor hotsen bidez hasi zen ateak irekitzen, eta ordutik, San Sebastian eguneko erritmoek bestelako ahotsak ere barne hartzen dituzte, festa herrikoiago eta inklusiboago baten seinale.
