«Jesu Kristo dugu erreferente, eta berdintasuna aldarrikatzen zuen etengabe»
Eliza katolikoaren barruan berdintasuna bilatzen du Emakumeen Aldarria talde gipuzkoarrak. Mobilizazioa egin zuten Donostian joan den igandean, eta Izaskun Fernandez Ruiz (Errondo, 1965) Zientzia Erlijiosoetan aditu donostiarra bertan egon zen, taldeko kideetako bat baita. Argi dute helburua: «Berdintasuna ohitura bilakatu dadila».
Izaskun Fernandez Ruiz, Emakumeen Aldarria taldeko kidea.Beñat Parra 
Eliza katolikoan berdintasuna aldarrikatzeko kalera atera zineten joan den igandean.
Martxoaren 8aren bueltan antolatu ohi dugu mobilizazioa. Espainiako Estatuko 33 hiritan egin genituen mobilizazioak, bakoitzaren katedralaren aurrean. Eliza katolikoan ematen ez diguten ahotsa altxatzea da mobilizazio hauen helburua, eta horregatik erabiltzen ditugu danborrak, besteak beste. Aterki moreekin joaten gara, baita ere, irudikatzeko ikusezinak sentitzen garela Elizan.
Zein da zuen aldarrikapen nagusia?
Eliza katolikoan ahotsa eta botoa edukitzea, kudeaketan parte hartzea eta ministerioetara iristeko gizonek dituzten aukera berberak edukitzea.
Zeintzuk dira Eliza katolikoan emakumeek dituzuen mugak?
Bi ministerio mota nagusi daude: ordenatzen duena eta laikoa. Frantzisko aita santua hasi zen ateak irekitzen, laikoei aukera emanez akolitoak izateko; emakumeok aukera hori ere badugu. Baina horraino iritsi zen: aitasantutzara iristea ezinezkoa da guretzat, noski, horretarako gotzain izan behar duzulako, eta ezin dugulako ez gotzain eta ez apaiz izan. Beraz, gure aldarrikapena da horretarako aukera edukitzea. Ez da nire aspirazioa kargu horietara heltzea, baina gutxienez aukera eduki nahiko genuke. Izan ere, emakume asko ari gara Elizaren zerbitzuak ematen eta askok formakuntza teologikoa dugu, baina aldi berean, ikusezin sentitzen gara.
Zentzu horretan, Frantzisko aita santua hasi zen Vatikanoko kargu garrantzitsuetan emakumeak jartzen, baina aurrerapauso gehiago behar ditugu. Besteak beste, nabarmentzekoa da aita santua aukeratzeko prozesuan parte hartzen duten guztiak gizonezkoak direla. Halako gauzetan jartzen dugu fokua, feminismotik, berdintasuna bilatzen duelako feminismoak. Biblia hortik ere begiratzea nahi dugu.
«Zein da pobreziaren aurpegi nagusia? Emakume eta neska aurpegia da»
Leon XIV.a aita santua Frantziskoren ildoa jarraitzen ari da?
Aipatu izan du 2.000 urtez baino gehiagoz aldatu ez den zerbait aldatzeak arazo gehiago ekar ditzakeela onurak baino, eta arazo handiagoak ditugula mahai gainean. Egia da arazo eta erronka handiei egin behar diela aurre Elizak, baina guk uste dugu elkarrekin landu daitezkeela gai guztiak. Itxaropen handia genuen aita santu honekin, Frantziskoren bidea jarraituko zuelakoan, baina, momentuz, geldialdi bat izaten ari da bere agintaldia zentzu horretan.
Leon XIV.aren obrak irakurtzea gustatzen zait, asko idatzi baitu pobreziari buruz, hala nola Dilexi te lanean. Baina, hain justu, zein da pobreziaren aurpegi nagusia? Emakume eta neska aurpegia da.
Zergatik dituzue emakumeek muga horiek Elizaren barruan?
Jesu Kristok aukeratu zituen apostolu guztiak gizonak izan zirela da beraien oinarria, baina hori irakurketa bat baino ez da. Egia da hamabi apostolu zeudela, baina emakume asko egon ziren, patriarkatuaren barruan, Jesu Kristoren ondoan egon zirenak, lagundu ziotenak. Eta Jesu Kristo ere emakumeen ondoan egon zen. Beraz, egiten den irakurketa hori ez zaigu iruditzen nahikoa kontrastatuta dagoenik Jesu Kristok berak zioenarekin: askeak eta berdinak garela.
Emakumeen Aldarria taldeko hainbat kide, joan den igandean.Emakumeen Aldarria
Zer paper jokatzen dute emakumeek gaur egun Elizan?
Moja komunitateek, nagusiki, lan handia egiten dute; historikoki, oso garrantzitsuak izan dira hezkuntza arloan, esaterako. Edith Stein filosofoak esaten zuen egoera oso bestelakoa izango litzatekeela zaurgarritasuna ez balitz egon emakumeen gainean une oro, eta, horregatik, bilatzen zuen emakumeen autonomia eta euren burua defendatu ahal izan zezatela.
Zu Elizaren parte zara?
Katolikoa naiz eta Elizaren parte naiz, bai. Zientzia Erlijiosoetan formakuntza daukat eta Elizako emakumeen inguruko gradu amaierako lana egin nuen.
Aipatu duzu pobreziak emakume eta neska aurpegia duela.
Nor da gehien sufritzen ari dena Yemenen, Ukrainan, Gazan, Iranen…? Goazen lekura goazela, sufrimenduaren muturrean emakumeak eta neskak daude. Herrialde garatuagoetan ere, hori da prekaritatearen eta genero arrakalaren aurpegia.
Artzain Onaren katedralaren aurrean mobilizatu ziren pasa den igandean, berdintasuna aldarrikatzeko.Emakumeen Aldarria
Aurrerapausoak eman dira urteotan Elizaren barruan berdintasunari dagokionez?
Orokorrean, gizartean gertu den moduan, Elizan ere lortzen joan gara askatasun maila batzuk, esfortzu feministari esker. Lortu direnean, integratu eta normalizatu dira, baina guk gehiago egin nahi dugu aurrera, berdintasuna ohitura izan arte. Hori da gure aldarria: Berdintasuna ohitura bihurtu arte.
Emakumeen Aldarria da zuen taldea. Nondik dator mugimendua?
Gipuzkoan, Emakumeen Aldarria da taldea, baina Espainiako Estatu osoko taldeekin —Revuelta de Mujeres en la Iglesia mugimenduaren barrukoak— zein kontinente guztietakoekin batera egiten dugu lan. Gure artean, noski, sentsibilitate desberdinak daude, bai taldeen artean eta bai familia bakoitzean. Badaude gaur egun Eliza den moduarekin eroso sentitzen diren pertsonak eta bagaude horren eroso sentitzen ez garenak ere.
Emakumeen Aldarria duela hiru urte sortu genuen, Bizkaiko Revueltako ordezkari baten hitzaldi baten ondoren, Gipuzkoako Elizbarrutian berdintasuna sustatzeko helburuarekin. Jesu Kristo da gure erreferentea, eta berak berdintasuna aldarrikatzen zuen etengabe, emakumeekin egon zen beti.
«Elizak berrikuntza sakona behar du, eta hori berdintasunetik egin behar dugu»
Zein da zuen jarduna mobilizazioetatik harago?
Alde batetik, otoitz egiteko modu desberdinak lantzen ari gara, modu ohikoetatik harago. Eta, bestetik, ikasgela teologikoak sustatzen ari gara, hainbat emakumezko teologoren parte hartzearekin.
Zuen azken helburua da emakumeak noizbait aitasantutzara iritsi ahal izatea?
Ez dut uste inoiz ikusiko ditudanik emakumeak diakonotzara ere iristen, baina, momenturen batean, uste dut beharrarengatik emango dituztela aurrerapauso gehiago. Beharko genuke, ordea, beharragatik ez ezik, eskubideagatik ere ematea aurrerapauso horiek.
Hain zuzen ere, zailtasun handia edukitzen ari da Eliza apaizen artean belaunaldi erreleboa bermatzeko. Maila praktikoan ere ona izan daiteke Elizarentzat, beraz, emakumeak onartzea.
Halako bidezidorrek laguntzen dute, batzuetan, aldaketak gauzatzeko momentuan. Pausoak ematen ari gara, gero eta gehiago gara, gero eta gehiago entzuten da gure ahotsa, eta jarraituko gara berdintasunaren alde borrokatzen.
Fernando Prado Ayuso Donostiako gotzainarekin harremanik eduki duzue?
Denbora gutxi darama, eta ez dugu harreman handirik eduki berarekin, momentuz. Ez dut uste berarentzat lehentasunezkoa denik gure aldarrikapena, baina ez digu oztoporik jarri, ezta ere. Migrazioarekin oso inplikatuta dago eta duela gutxi esan du ezin dela emakume bat bera ere kalean gelditu. Sentsibilitate handia du pobreziarekin, migratzaileekin, prekaritatearekin, desberdinkeriarekin, diskriminazioarekin, klasismoarekin eta abar. Baina, horrez guztiaz gain, eskatzen dioguna da emakumeok eduki ditzagula gizonek dituzten eskubide berberak Elizaren barruan. Izan ere, Elizak berrikuntza sakona behar du, zentzu askotan, eta hori berdintasunetik egin behar dugu.
