llarrako etxebizitzak «urte eta erdi» atzeratuko dira, sententzia berri baten ondorioz
Illarrako etxebizitza berrien simulazioa. 
Illarrako hirigintza operazioak beste kolpe judizial bat jaso du. Epaitegiek argitu dute Donostiako Udalak ezin duela aurreko sententzia betetzat eman onartutako prozedurarekin, eta horren ordez, Hiri Antolamenduko Plan Orokorra (HAPO) aldatzeko prozedura berria hasieratik abiatu behar dela. Udaleko Hirigintza Sailaren kalkuluen arabera, horrek 262 etxebizitza eraikitzeko proiektua urte eta erdi inguru atzeratuko du.
Proiektu horren zati bat Berio inguruan eraikitzen hasi da jada, eta etxebizitza batzuk salduta ere badaude. Hala ere, Udala eta sustatzaileak aztertzen ari dira obrak gelditu behar diren ala jarraitu dezaketen; izan ere, aldatu beharrekoa planeamenduaren onarpen-prozedura da, ez bere eduki materiala.
2024ko sententziaren jatorria
Auzia Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiak 2024ko urriaren 25ean emandako sententziatik dator. Epai horrek neurri batean onartu zuen Lugaritz-Aiete-Ibaetako Auzo Elkarteak aurkeztutako errekurtsoa, eta zalantzan jarri zuen Udalak egindako HAPOaren aldaketa. Aldaketa horren bidez, Illarra inguruan etxebizitza kopurua handitu nahi zen eta legeak eskatzen dituen berdeguneen estandarrak lursail batzuetatik besteetara lekualdatu.
Udalak 262 etxebizitza berri eraikitzea aurreikusten zuen Illarran, horietatik %40 babes ofizialekoak, lursaila hiri-lurzoru gisa ulertzen zelako. Epaitegiak, ordea, lurzoru urbanizagarri gisa sailkatu zuen, eta ondorioz babes ofizialeko etxebizitzen ehunekoa %75era igo behar dela ebatzi zuen.
Halaber, Villa Ereski izeneko eremuan hamabi etxebizitza libre izatetik 52 izatera pasatzeko asmoa zegoen, baina auzitegiak agindu zuen %40 babes ofizialekoak izan behar dutela, jarduketa integratua dela iritzita. Gainera, epaiak debekatu zuen Illarra eta Villa Ereskiko espazio libreak Erregeneako eremura lekualdatzea, azken hori ez delako hiri-lurzoru.
Udalaren saiakera eta auzo elkartearen errekurtsoa
Donostiako Udalak erabaki zuen epaiaren aurka ez jotzea. Horren ordez, sententzia egokitzeko dokumentu bat prestatu zuen, udaleko zerbitzu juridikoek babestuta, HAPOa berriz aldatzeko prozedura osoa egin beharrik gabe. Dokumentu hori 2025eko uztailaren 25ean onartu zuen Udalbatzak, eta horri esker udazkenean obrak hasi ahal izan ziren. Hala ere, auzo elkarteak sententziaren exekuzio horren aurka jo zuen. TSJPVk 2026ko urtarrilean emandako autoan ebatzi zuen udalaren erabakia ezin dela baliotu sententzia betetzat emateko, eta gainera deuseza dela, bere prestaketan funtsezko izapideak bete ez direlako.
Nekane Arzallus Hirigintza zinegotziak adierazi du Udalak autoak agindutakoa “onartu eta beteko” duela, baina kritikatu du epaitegiak “biderik konplexuena” aukeratu duela. Bere esanetan, arazoa ez da sententzia egokitzeko dokumentuaren edukia, baizik eta tramitazio-prozedura: “Sentitzen dugu Justiziak emaitza berera iristeko biderik astunena aukeratu izana, ez baita zalantzan jartzen epaia betearazteko agiriaren edukia, izapidetzea baizik. Garrantzitsua da aipatzea dokumentu horrek bazuela zerbitzu juridikoen abala eta Udalaren Osoko Bilkuraren erabakia. Beraz, epaileak ez du zalantzan jarri egingo den proiektuaren emaitza, juridikoki ondo armatuta zegoelako eta adostasun politikoa zuelako, baina tramite burokratiko astunagoaren bidea ezartzen du, Udal honek defendatzen duenaren kontrakoa, hain zuzen ere. Beraz, tramitazioa aldatzen da, ez edukia”.
Arzallusek ohartarazi du erabakiak urte eta erdi inguruko atzerapena ekarriko duela Illarran aurreikusitako etxebizitzen garapenean, eta horrek etxebizitza premia duten familia askorentzat irtenbidea beranduago iristea eragingo duela.
