Donostian kolpe frankista garaitu zutela gogoratzeko ekitaldiak antolatu ditu EH Bilduk
Markel Ormazabal eta Garbiñe Alkiza zinegotziak, udaletxeko prentsa aretoan.Maddi Viana Datorren hilaren 28an, 90 urte beteko dira Donostian altxamendu militarrari aurre egin eta Loiolako kuartelen errendizioarekin kolpe militarra garaitu zenetik. Urteurren horren harira, EH Bilduk hainbat ekimen jarri ditu abian, gertaera historiko hura gogoratzeko eta demokrazia defendatu zutenei aitortza egiteko. Markel Ormazabal eta Garbiñe Alkiza zinegotziek eman dute horren berri gaur, udaletxean.
Gorteen errendizioa eta borrokak hirian
1936ko uztailaren 21ean, Loiolako militarrak Donostia hartzera atera ziren. Kolpistei aurre egin aurretik, hiriko hainbat eraikin estrategiko okupatu zituzten: Kasinoa (egungo udaletxea), Komandantzia Militarra, La Equitativa eraikina eta Maria Cristina hotela. Borroka gogorren ostean, uztailaren 23an, militarrek atzera egin behar izan zuten kuarteletara, eta lau eguneko setioaren ondoren, uztailaren 28an errenditu zen goarnizioa, Loiolako Urdintzu zubian.
Garaipen horri esker, Gipuzkoa Errepublikari leial mantendu zitzaion hilabete batzuengatik, irailaren 13an tropa frankistek hiria hartu eta errepresio aldiari hasiera eman zioten arte.
Ekimen instituzionalak eta oroigarria
Testuinguru horretan, joan den apirilean, Ormazabalek iradokizun bat erregistratu zion Jon Insausti alkateari Urdintzu zubian oroitzapenezko plaka bat jartzeko, Aranzadi Elkarteari edukia zehazteko txosten bat eskatuz. Proposamena Memoria Historikoaren Aholku Batzordean aztertu zen, eta alkateak ideia positibotzat jo bazuen ere, “data zehatzerako denbora faltagatik” ezin zela gauzatu adierazi zuen. Hala ere, EH Bilduko kideek konpromisoa berretsi dute plaka hori 2026. urtea amaitu baino lehen jarri dadin.
Bestalde, alderdiak erakunde adierazpen bat erregistratu du Donostiako Udalean, kolpe militarra garaitu eta demokrazia defendatu zutenei aitortza egiteko. Gainontzeko alderdien babesarekin eta datorren asteko bozeramaileen batzordean behin betiko edukia ebatziko den arren, adierazpenak aurrera egingo duela iragarri dute.
Ekitaldia, Urdintzu zubian
“Ahanzturaren aurkako memoria ariketa” herritarrekin batera egiteko asmoz, koalizioak oroimen ekitaldi xume bat antolatu du gertaerak izan ziren leku berean: uztailaren 28an izango da, Loiolako Urdintzu zubian, 12:00etan.

