Zortzi ikerlan aurkeztu dituzte Euskaltzaindiaren Mintzola mintegian, Donostian
Mintzola mintegia Euskaltzaindiaren Gipuzkoako ordezkaritzan egin dute, Donostian.Euskaltzaindia 
Laugarren urtez jarraian, Mintzola mintegia antolatu du Euskaltzaindiak, Gipuzkoako Foru Aldundiaren babesarekin. Aurten, Euskaltzaindiaren Gipuzkoako ordezkaritzan egin dute, Donostiako Tolare baserrian. “Bertan aurkeztu dira, batetik, aurtengo ikerketa deialdian sarituak izan diren gradu eta master amaierako lanen ondorioak, eta, bestetik, euskaraz jarduteko erraztasunari buruzko ikerketaren oinarri teoriko metodologikoak”, azaldu du Euskaltzaindiak.
Zortzi ikerlari hauek hartu dute parte 2026ko Mintzolan: Libe Miner, Aide Elustondo, Camila Utrera, Martin Lopez, Izaro Urreta, Uxue Cardenas, Maddi Ormazabal eta Unai Oiartzun. Jarraian, Euskaltzaindiak helarazitako laburpenak, lanez lan:
- Euskararen erabilera eta hizkuntza-hautuak eskola-inguruneko ahozko interakzioetan: Haur Hezkuntzako 4 urteko gela bateko kasu-azterketa (Libe Miner):
Ikerketa honek Gipuzkoako ikastola bateko Haur Hezkuntzako 4 urteko gelan ahozko interakzioetan egiten den euskararen erabilera aztertzen du. Zehazki, praktika linguistikoen joera orokorrak, testuinguruaren araberako aldakortasuna eta hizkuntza-hautuan eragina duten bi aldagai nagusi ikertu dira: interakzio mota eta hizkuntza-produkzioaren ezaugarriak. Emaitzek erakutsi dute euskara dela komunikazio-hizkuntza nagusia, nahiz eta erabilera aldatu egiten den testuinguruaren, solaskidearen eta hizkuntza-produkzioaren ezaugarrien arabera. Ondorioek euskararen erabileraren inguruko diagnostiko zehatza ematen dute, eta erabilera hori baldintzatzen duten faktoreak identifikatzen laguntzen dute, Haur Hezkuntzako hizkuntza-praktiken ulermenean sakonduz. - Orioko euskararen bilakaera fonologikoaren azterketa (Aide Elustondo):
Azterketa honen helburua da hizkerak denboran zehar izan ditzakeen aldaketak identifikatzea, bai eta aldaketa horien inguruan hausnartzea ere. Horretarako, 70 urte inguruko adin-tartea duten bi pertsonen grabazioak alderatu dira ezaugarri desberdinei erreparatuz, eta azaleratu dira zenbait kontu azpimarragarri etorkizunerako lan-ildo berrietarako helduleku izan daitezkeenak. - Aisialdi antolatuaren eta euskararen erabilera informalaren arteko elkarreragina: kasu-azterketa (Camila Utrera):
Lan honen helburua Lehen Hezkuntzako 6. mailako ikasleen eskolaz kanpoko jardueren eta berdinen arteko hizkuntza-erabileraren arteko harremana aztertzea da, aisialdi antolatuak euskararen erabilera informalean izan dezakeen eragina ulertzeko. Emaitzek agerian uzten dute ikasle gehienek eskolaz kanpoko jardueretan parte hartzen dutela, baina gaztelania dela hizkuntza nagusia, nahiz eta euskararekiko atxikimendu positiboa izan. Bai etxeko hizkuntza-inguruneak, bai hezitzaileen hizkuntza-erreferentzialtasunak eragin handia dute. Hortaz, aisialdi antolatuak euskararen erabilera informala sustatzeko potentziala du, baldin eta hizkuntza-plangintza kontzientea tartean bada. - Dokumentazioa eta deskribapena: ‘Ahotsak.eus’ eta ikerlanak alderatzen Busturialdeko euskararen kasuan (Martin Lopez):
Lan honek Busturialdeko euskararen egoera aztertzeko xedea du, eta, zeregin horretarako, ikerketa dialektologikoetan deskribatutako ezaugarriak eta Ahotsak.eus webgunean jasotako ahozko lekukotasunak alderatu dira. Aurkezpenean erkaketa horrek azaleratu dituen aldaketak, ñabardurak eta ondorioak azalduko dira. - Ahoskeraren lekua irakaskuntzan: euskara bigarren hizkuntza gisa helduaroan (Izaro Urreta):
Aurkezpen honetan, euskararen irakaskuntza formalean ahoskerak duen lekua da aztergai. Ikerlanaren helburu nagusia da euskara bigarren hizkuntza (H2) gisa helduaroan ikasten eta irakasten denean, ahoskera zenbat eta nola lantzen den aztertzea, hizkuntzaren gainerako alderdiekin (gramatika, ortografia, hiztegia, etab.) konparatuta. Horretarako, Lazkao udalerriko (Gipuzkoa) Maizpide euskaltegi-barnetegiaren kasu-azterketa egin da; hain zuzen, Maizpideko irakaskuntza-curriculumean ahoskerak zein toki duen eta irakasle zein ikasleek ahoskeraren lanketaren inguruan dituzten esperientziak eta jarrerak jaso dira. Egoeraren lehen diagnosi bat egin nahi izan da, aurrera begira, irakaskuntza formalean ahoskera lantzeko egin litezkeen proposamen didaktikoen abiapuntu gisa. - Hitzetik oholtzara: euskararen erabilera sustatzeko antzerkian oinarritutako proposamen didaktikoa (Uxue Cardenas):
Gazte batzuek zailtasunak dituzte euskara adierazkorra erabiltzeko, bereziki eskolatik kanpoko erabilera mugatua den testuinguruetan. Egoera horretatik abiatuta, gaur aurkeztu den lanak esku-hartze didaktiko bat proposatzen du, euskararen erabilera sustatzeko eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako ikasleen ahozko adierazpena hobetzeko. Helburu horiek lortzeko, antzerkia erabili da tresna pedagogiko gisa. Esku-hartzearen zati bat praktikan jarri da, eta lortutako emaitzak positiboak izan dira, ikasleen adierazkortasuna hobetu eta euskararen erabileraren aldeko jarrera sustatu baitira. - Nola landu ahozkotasuna eskolan? Bilboko Miguel de Unamuno eskolako kasua (Maddi Ormazabal):
Lan honen helburu nagusia eremu ez euskaldun batean, zehazki Bilboko Miguel de Unamuno BHI ikastetxean, ahozkotasunak euskara ikasgaian duen lekua aztertzea izan da. Ikerketak DBH1 mailako ikasleen hizkuntza erabilera eta ahozko jardueren presentzia aztertu ditu, bereziki euskara komunikazio hizkuntza gisa erabiltzen den eta ze neurritan erabiltzen den identifikatzeko. Halaber, ahozkotasunak eguneroko jardunean duen presentzia aztertzea eta presentzia hori nola gauzatzen den zehaztea izan da xedea. Ondorio orokor gisa, agerian geratu da hizkuntzaren ezagutza ez dela nahikoa erabilera bermatzeko, eta hobekuntza gisa proposatuko da ahozkotasuna modu sistematiko eta planifikatuan lantzea. Horretarako, sekuentzia didaktiko bat proposatzen da ikerketaren amaieran, ikasleen euskarazko komunikazio gaitasuna garatzeko eta hizkuntzaren erabilera erreal eta eraginkorra sustatzeko. - Euskaraz jarduteko erraztasunari buruzko ikerketa: oinarri teoriko-metodologikoak (Unai Oiartzun / Siadeco):
VII. Inkesta Soziolinguistikoko (2021) datuen arabera, euskaraz egiteko erraztasuna da hizkuntzaren erabileran eraginik handiena duen faktorea, harreman-sareko euskaldunen dentsitatearekin batera. Inkesta Soziolinguistikoak berak, ordea, ez du hizkuntza-erraztasuna neurtzen. Faktore horretan sakontzeko, hain zuzen ere, hizkuntza-erraztasunari buruzko ikerketa egiten ari da Siadeco, Euskaltzaindiak eskatuta. Ikerketaren lehen urratsa izan da hizkuntza-erraztasuna kontzeptualizatzea eta haren osagaiak identifikatzea. Ondoren, osagai horien arteko elkarreragina eta haiengan eragiten duten faktoreak aztertzeko. Ikerketaren azken helburua hizkuntza-erraztasuna ebaluatzeko metodologia bat garatzea da.
