Interes kolektiboak edo pribatuak: alkate jauna, erabaki behar duzu
Hiri honetan, udal politika egunkarietatik egitera ohitzen ari gara. Ia egunero ematen du alkateak itxuraz kaltegarria ez den erabaki baten berri, kudeaketa arruntez jantzia, baina, sarritan, ezkutatuz politika jakin baten fruitua dela, dela hirigintzakoa, dela gizartekoa.
Insausti jauna Altzako Eraikuntza Eskola zaharraren eraispena aukeraz eta eraginkortasunez janztera datorren aste honetako kasua da, berriz ere. Prentsan esan duenez, “laster eraitsiko da, bizikidetza arazoak saihesteko” eta “auzoa biziberritzeko konpromisoari erantzuten dio”.
Eta Altzatik txundituta gelditzen gara, zentzugabekeriaren tamainarengatik. Lehenik eta behin, eraikin bat ez okupatzeko sistema eraistea jasanezina delako. Hori esatera Altzan soilik ausartzen da. Eraikuntzaren Institutuak 14.000 metro koadro ditu eraikita. Beharrezko azpiegitura guztiak dituen ondare eraikia da. Insausti jauna, ez al litzateke jakin behar, gutxienez, zer erabilera eman nahi zaizun eraistea onartu aurretik? Eta beste galdera batzuk: posible al da gizarte honetan aukera izatea egiturazko baldintza onetan dauden eraikinak eraisteko eta suntsitzeko, alternatiba ezagutu gabe?
Albisteak jarraitzen du esaten eraikinak Kutxa Fundazioaren jabetzakoak direla eta oraindik ez duela erabaki etorkizunean zer egin. Albiste guztiak bertsio bat du, eta bertan jabetzak erabakitzen du noiz zer egin; gaur egun, zorionez, udalak baimentzen du hirigintza plangintzaren bidezko erabilera erregimena, ezta, Insausti jauna? Benetan uste dugu jabeak erabakitzen duela zer egin?
Bigarren gaia horixe da, hain zuzen ere: zertan pentsatzen ari dira Kutxa eta udala? Ez dugu huts handirik egingo ehunka etxebizitza eta hirigintza pilotakada handi bat aipatuz gero, gaur egungo filosofiaren erdigunearen eskutik: bizitegi larrialdia.
Atzera begiratuz gero, eraikinak 1960koak dira eta sorreratik hezkuntza erabilerak izan dituzte. Hasieran, Emakumearen Lanbide Eskola izan zen. Hurrengo urteetan, Juan XXIII.a Lanbide Heziketako Institutua izan zen, 1977 eta 1987 urteen bitartean Kimika Fakultatea izan zen eta, ondoren, Eraikuntza Institutua, 2016an itxi zena. Ez da ahaztu behar Ekialdeko Barrutiko erdi mailako ikasketen zentroen deuseztatze honetan desagertu egin zirela, baita ere, Ategorrietako Majisteritza Eskola eta Mirakruz gainako Arkitektura Fakultatea.
«Bizikidetza arazoak jabetzaren utzikeriaren eta udalaren utzikeriaren ondorio dira, dela Zardoyan, dela beste edozein eraikinetan. Hiria egiteak, alkate jauna, esku artean dugunaren diagnostikoa etengabe baloratzea eskatzen du»
Gaur egungo hiritik, bihurtu den hiri ingurune hezigabetik balioetsita, iraganeko erabakiak oso asaldagarriak dira. Arrazoi sektorialak direla eta, Hezkuntza Sailak kendu egin du bere hornidura erabilera, bere bizi ingurunean milaka neraberen hezkuntza aukera bat barne hartzen zuen prestakuntza ekipamendu bat mantentzeko edo ezabatzeko erabakiaren hirigintza faktorea baloratu gabe, eskola porrotaren errekorrak dituen eta hiriko per capita errentarik txikiena duen eremu batean.
Berriz diogu ikuspegi sozial eta urbanistiko falta bat, berriro errepikatuz gero, barkaezina izango dena. Altzatik proposatu genuen eraikitako 14.000 metro karratuak elkarren artean bateragarriak eta osagarriak diren hiru helbururekin birgaitzea: irakaskuntza erabilera (lanbide heziketako adarra), Altzako gazteentzako zuzkidura apartamentuak eta, azkenik, gazte autonomoen lehen jardueren mintegia.
Kutxa Fundazioak ekipamendua bizitegi erabilera pribatura birkalifikatu nahi badu eta udalak baimena ematen badu, Altzaren degradazioari beste buelta bat ematen lagunduko du, alkateak prentsan saltzen duenaren guztiz kontrakoa. Izan ere, zer konpromiso dakar ekipamendurako ondarea suntsitzeak? Fundamentugabea da okupazioa saihesteko dela oinarritzea, ez da sostengatzen eta iraingarria ere bada.
Argi izan dezagun, bizikidetza arazoak jabetzaren utzikeriaren eta udalaren utzikeriaren ondorio dira, dela Zardoyan, dela beste edozein eraikinetan. Hiria egiteak, alkate jauna, esku artean dugunaren diagnostikoa etengabe baloratzea eskatzen du, auzotarren eta inplikatutako taldeen parte hartzearekin. Altzan gutxiegi dago, ikasteko, lan egiteko eta abarrerako aukerarik ez dago. Gauza guztietarako mugitu behar izatea da. Eta horri guztiari, 20.000 biztanletik gorako inguru batean, herritarren eskubideen diskriminazioa deitzen zaio.
Eraikuntzaren Institutu zaharra eraitsi zenean eta orubearen gaineko etorkizun zalantzagarrian, egoera hori larriagotu baino ez zen egin. Gainera, Plan Orokorra berrikusteko prozesutik kanpo hartutako orube garrantzitsu eta erdigunekoei buruzko erabakiak, eztabaidari eta herritarren parte hartzeari hiriaren etorkizuna ebasten dien ondorio nagusitzat du.
Altzaren berroneratzea gidatu nahi baduzu, has zaitez eraikinaren etorkizuna planteatzen gizarte beharretatik eta hirigintza politika orekatu, kohesio eta jasangarritik abiatuta, eta altzatarren parte hartzearekin. Bestela, pentsatu beharko da hiriaren politika zuzentzen duena sentikorragoa dela jabetzaren eta higiezinen sustatzaileen arazo eta nahiekin, hiriaren antolamenduarekin eta herritarren premiekin baino.
Idazki honek balio dezala Altzako Eraikuntza Institutu zaharraren eraispena gerarazteko eskatzeko, harik eta etorkizuneko erabileraren planteamendu bat egiten den arte, Pasai Antxoko Luzuriaga eraikinaren tankerako berroneratze batera bideratuta egon daitekeena.
