Xamurtasuna
Gioconda Bellik zioen elkartasuna herrien samurtasuna dela. Ez da sinbolismoz betetako bertso bat soilik. Xamurtasunak, kontzeptu sozial gisa, zaintzaren indar etiko eta politikoa adierazten du Donostian bizi garen pertsona guztien artean. Hiri gisa, egunez egun eraikitzen dugu gure nortasun kolektiboa, eta ekintza kolektiboa elkarren zaintzan oinarritu behar da. Xamurtasuna, gaur egun, bitarteko iraultzailea da. Aurre egiten die gorrotoari eta indarkeria instituzionalari.
Justiziaren, askatasunaren eta berdintasunaren aldeko borrokak samurtasunean aurkitzen du bizitzaren zaintzaren aldeko aktibismoa ulertzeko beharrezko itsasgarria. Bat gatoz gizakiaren kalteberatasunaren elkarrekiko aitorpenarekin, gure hurkoekiko enpatizatzen dugu.
Hala ere, badira beren burua goragokotzat dutenak. Alkateak, bere jarduketekin, erabakitzen du zein bizitzak duten balioa eta nortzuk diren baztergarriak, hiritik kanporatzen ez dituztenean. Gure hirian dauden pertsonek oinarrizko eskubideak bermatuta izatea ezinezko egiteak adierazten du zein helburu duten: pobrezia kriminalizatzea.
«Turisten eta glamourraren postal hirian ezin dute ikusi pobrezia eta etxegabetasuna dagoenik. Orain, beraz, janaria banatzen duten andreen atzetik ibiltzen dira»
Gaur egun, hiri honetako botereak pertsona ahulenei elkartasuna adierazten dietenak kriminalizatu nahi ditu. Eta bizitzeko lekurik ez duten pertsona horiei laguntza oinarrizkoena ukatzen die; bestalde, udalak ez du ematen, bere erantzukizuna izan arren. Etxegabetasun egoeran dauden pertsonei laguntzen saiatzen diren kolektiboak bilatzen dira, mobilizazio solidario bat antolatu delako, eta hori gogaikarria da gobernu honentzat, alde batetik, eraginkortasunik ezaren aurrean erretratatzen dituelako eta, bestetik, ezkutatu nahi duten errealitate bat erakusten duelako. Turisten eta glamourraren postal hirian ezin dute ikusi pobrezia eta etxegabetasuna dagoenik. Orain, beraz, janaria banatzen duten andreen atzetik ibiltzen dira, ahal duten moduan.
Tropa faxistek hiria okupatu eta hartu zuteneko 90. urteurrena betetzen den egun hauetan, diktadura frankistaren oinarriei buruz hausnartu behar dugu, memoria eta ikaskuntza ariketa gisa.
Frankismoak, disidentea jazartzeaz gain, erabaki zuen nor bizi zitekeen eta nor desagerraraz zitekeen gizartetik. Elkartasuna errefusatu, eta konprometitutako pertsonak jazarri zituen, elkarrekiko laguntza errebeldia politikoko ekintza gisa ulertuta eta herritarren eskubideei uko egin zien, eta eskubide horien ordez, karitatea ezarri zuen, diziplina zurruneko kontrol basatia ezarriz.
Uste dut merezi duela jasandako eta bizitako guztia gogoratzea, gaur egun gai izan gaitezen baloratzeko elkartasunaren jazarpena eta erakundeen kontrol zurruna egungo nekropolitikaren adibide garbia direla.
90 urte geroago, gizarteko ahulenak baztertzen jarraitzen da, eta anaitasuna zigortzen da. Baina berberak izango dira askatasuna eta bizitza defendatzen jarraituko dutenak atzoko eta gaurko eliteen aurrean.
