«Ederra da haurrentzako euskarazko magia egitea; ondo legoke helduentzako ere egin ahal izatea»
Magoa eta eduki sortzailea da Xabi Lizaso (Antigua, 1995), 'Trikuxabi' ezizenez ere ezaguna. Eta euskaraz egiten du hori guztia, modu naturalean ateratzen zaiolako, baina baita hala erabaki duelako ere. Euskal magoen komunitate «polita» dagoela dio.
Xabi Lizaso, magoa eta eduki sortzailea.Beñat Parra 
Zergatik Eder taberna?
Badira urte batzuk Intxaurrondon bizi garela bikotekidea eta biok, eta dezentetan etortzen gara bai tabernara eta bai atzeko plazara, haurrarekin.
Elkarrizketatzen dudan lehenengo magoa zara.
[Barrez]. Badago mago komunitate bat gure inguruan, baina egia da ez garela asko-asko ere ez. Hori bai, nahiko xelebreak gara!
Nola murgildu ziren magiaren munduan?
Oso txikitatik egin izan dut magia, 4 bat urte nituenetik, txikitan haurrentzako magia jolasen oso zalea bainintzen. Gero, 12-13 urterekin, magia profesionalagoa ikasten hasi nintzen, liburuen bidez eta abar.
Noiz esan dezake norbaitek «ni magoa naiz»?
Zaletasun bat da, eta, beraz, ez dago hori neurtzeko modurik. Magoa da magia partekatzen duen hori, jendeari magia egiten diona. Ez dut uste inor jarriko denik mago agiriak eskatzen. Agian, baten batek pentsatuko du leku ezkutu eta ilunetan biltzen garela, baina ez dago halako ezer, nahiko komunitate jatorra eta irekia gara [barrez].
Kartekin egiten duzu magia nagusiki, ezta?
Hori da gehien maite dudan estiloa, bai, baina beste magia mota batzuk ere lantzen ditut. Kartak dira beti gehien erabili ditudan elementuak magia egiteko, erraza delako etxean egitea eta gertuko magiarako tresna polita direlako.
Euskaraz egiten duzu magia. Erabaki bat da?
Alde batetik, erabaki bat da, jakin badakidalako euskaraz egiteak espazio batzuk kentzen dizkizula; Donostia turistifikatu honetan, hain zuzen ere, leku jakin batzuetan ezin duzu euskaraz magia egin, noski. Baina, bestetik, beti egin dut euskaraz lagunekin eta familiarekin, eta modu naturalean ere atera zait magia euskaraz egitea. Eta, gainera, euskaraz magia egiten dugunon komunitate polita daukagu.
Hain justu, Donostiako magia elkarteko presidentea zara.
Hego Euskal Herriko hiriburu guztietan daude magia elkarteak. Donostiako elkarteko kideok asteazkenero elkartzen gara elkartean, lagunartean egoteko eta hitz egiteko; denak oso frikiak gara, gainera.
«Donostiak bota egiten gaitu. Espero dut magia ez izatea etxebizitzaren egoeraren irtenbide bakarra»
Badago magia eszena finko bat Donostian edo Euskal Herrian?
Gure inguruan, faltan botatzen dugu areto txiki edo ertainak egotea. Izan ere, mikro-antzezlanetarako areto oso txikiak daude alde batetik, eta Lugaritz Kultur Etxearen modukoak, bestetik. Eta, faltan botatzen ditugu tarteko aretoak, 40-50 pertsonarentzakoak. Horregatik, ez dago magia zirkuitu bat bere horretan, baina auzo eta herrietako jaietan, sarritan, magia programatzen dute.
Haurrentzako jarduera gisa aurkeztu ohi da magia halakoetan.
Gure borroketako bat da hori, haurrentzat baino ez baita programatzen magia, bereziki, euskaraz bada. Helduentzako magia ekartzen dutenean Donostiako antzoki handiren batera, erdaraz izaten da beti. Ederra da haurrentzako euskarazko magia egitea, baina ondo legoke helduentzako ere egin ahal izatea.
Euskal umorezko bakarrizketek gorakada handia bizi izan dute urteotan, eta, hain zuzen ere, beti esan izan da lehia handi bat dagoela magoen eta umoregileen artean. Hala da?
[Barrez]. Ez dut uste inoiz egon denik benetan giro txarra umoregileen eta magoen artean. Egia da, askotan, magia komiko gisa aurkezten direla erdibideko ikuskizun batzuk, eta batzuetan, arazoa izaten da magia ez dela oso ona izaten eta umorea ere ez. Ustezko lehia horren atzean, segur aski, ego handiak egongo dira.
Magiari buruzko liburu bat argitaratu zenuen, ezta?
Elene Mendizabal @elemelonsv eduki sortzaile lagunak eta biok magia liburu bat idatzi genuen, bai. Magoentzako produktu profesional bat da, euskaraz argitaratu den lehenengoa. Irakurle ororentzako magia liburu bat idazten ari naiz orain beste lagun batekin, eta espero dugu urte bukaerarako argitaratzea. Liburu horren ideia da jendeari azaltzea nola hasi kartekin magia etxean egiten.
Eduki sortzailea ere bazara. Nola hasi zinen horretan?
Beti gustatu izan zait Interneteko bideo formatua bera, eta beti egin izan ditut gauza txikiak han eta hemen. 2020 edo 2021ean, Londresen bizi nintzela, gaztelaniazko podcast bat egiten ari nintzen lagun batekin, eta hasi nintzen ezagutzen orduan sortzen ari zen euskal eduki sortzaileen komunitatea. Bertan murgiltzen hasi nintzen, eta oso ondo sentitu nintzen hasieratik. Geroztik, eduki dezente sortzen aritu naiz, kartak erakusten, magiari buruz hitz egiten eta abar. Asko disfrutatzen dudan zerbait da, eta euskaraz egiteak gauza politak ematen ditu, gainera.
Bizi garen munduan bizita, komeniko litzaiguke magian pixka bat sinistea?
Hain justu, eztabaida piztu da azkenaldian estatuko magoen artean, badaudelako magoak jendea sinetsarazi nahi dutenak benetan botereak dituztela, energiak daudela… Arlo arriskutsuak ukitzen dituzte horiek. Magian sinistea modu askoz inozenteago batean ulertzen dut nik, eta, zentzu horretan, bai, polita da.
Mugarik gabeko magia edukiko bazenu, zer aldatuko zenuke magikoki?
Momentu honetan, adimen artifizialaren aurkako borroka daukat oso presente modu pertsonalean, beraz, hori desagerraraziko nuke. Eta, noski, edonork esango lukeena: etxebizitzaren egoera. Izan ere, Donostiak bota egiten gaitu. Espero dut magia ez izatea irtenbide bakarra.
HAMABIETAN BERMUTA
Kafesnea izotzarekin
Non: Eder kafetegia (Basotxiki kalea, 11, Intxaurrondo).
Prezioa: 1,90 euro.
Kafesnea izotzarekin.Beñat Parra
