Aldakoneako proiektua dela eta: hiriaren etorkizunari buruzko eztabaida beharrezkoa
Donostiako Udalbatzak 2026ko ekainaren 25ean egindako osoko bilkuran onartu zuen Aldakonea mendi magalean kokatutako hainbat lur zatiri dagokien Hiri Antolamendurako Plan Orokorraren aldaketa. Zehazki, EG 04 Atotxa, EG 06 Mandasko dukearen pasealekua eta EG 08 Aldakoenea AU eremuei dagozkien lur zatiak dira.
Espedientea, gaur egun, jendaurreko informazio fasean dago, eta alegazioak aurkezteko epea 2026ko irailaren 16an amaituko da.
Ez gaude garrantzi txikiko proiektu baten aurrean. Ekimena ez da udalaren esku bakarrik geratzen; izan ere, Kutxabank Fundazioa ere sustatzaile nagusietako bat da, Aldakoneako lur eremu handi baten jabea baita. Guztira, 285 etxebizitza berri inguru eraikitzea aurreikusten da, eta horietako zati handi bat etxebizitza publikoa izatea.
Etxebizitza publikoa sustatzea eta irisgarritasuna hobetzea, zalantzarik gabe, beharrezko helburuak dira. Baina, hain zuzen ere, helburu horien garrantziagatik, ezinbestekoa da ingurune hau nola eraldatu nahi den eta aurreikusitako jarduerek zer ondorio izan ditzaketen sakon aztertzea.
Nire ikuspegitik, aurkeztutako proiektuak kezka sortzeko hainbat arrazoi ditu. Izan ere, haren ondorioak ez dira zuzenean ukitutako lur zatietara mugatuko; modu batean edo bestean, hiri paisaian eta Donostia osoan izango dute eragina.
Aurreikusitako jardueren artean, bereziki deigarria da Mandasko dukearen pasealekuan hamalau solairuko eraikin bat eraikitzea. Eraikin hori Presentacion de Maria ikastetxea eraitsi ondoren geratuko den orubean egingo litzateke.
Halako garaiera duen eraikin batek eragin bisual eta paisajistiko handia izango du, ez soilik inguruko auzoetan, baita Donostiako hiri paisaia osoan ere. Izan ere, egungo Atotxako dorrea baino zertxobait baxuagoa izango litzateke.
«Hiriaren zati bat eraldatzea datozen hamarkadetan haren etorkizuna baldintzatuko duen erabakia da. Oraindik garaiz gaude proiektua aztertzeko, eztabaidatzeko eta hobetzeko»
Horrelako esku hartze baten aurrean, zaila da ulertzea ez ote den beharrezkoa hiri paisaian izango duen eraginari buruzko eztabaida publiko sakona egitea, baita etorkizunerako zer hiri eredu nahi dugun aztertzea ere.
Kezka sortzen duen beste alderdi bat Mandasko dukearen pasealekuko 5., 7. eta 9. zenbakietako atarien ondoko lokalak desjabetzeko aurreikuspena da. Horren helburua kale nagusitik atzealdera igarotzeko pasabide bat sortzea litzateke.
Zaila da ulertzea zergatik den beharrezkoa horrelako pasabide bat eraikitzea, metro gutxira, Presentacion de Maria ikastetxea eraitsita, espazio zabal bat libre geratuko denean.
Gainera, esperientziak erakusten du behar bezala integratu gabeko pasabide eta igarobide batzuk leku isolatu, degradatu edo segurtasun arazoak sor ditzaketen gune bihur daitezkeela. Paradoxikoa da horrelako espazio berri bat sortzea, beste leku askotan hirigintzaren joera, hain zuzen ere, kontrakoa izan denean: hesiak kentzea, espazioak irekitzea eta haien integrazioa eta segurtasuna hobetzea.
Ezin dira ahaztu, halaber, Onkologiko zaharraren lurretan, Aldakonea zahar egoitzaren ondoan, aurreikusitako etxebizitza garapenaren ondorioak. Eremuaren urbanizazio berrian eraikuntzak eta porlanak izango duten presentzia, berdeguneekin izango duen oreka eta, bereziki, gaur egun dagoen zuhaiztiaren etorkizuna ere arreta bereziz aztertu beharreko gaiak dira.
Begi-bistakoa da Mandasko dukearen pasealekuaren atzealdeak eta Aldakonea inguruneak eraldaketa eta berrikuntza sakona behar dutela. Beharrezkoa da irisgarritasuna hobetzea, degradatutako espazioak berreskuratzea eta antolatzea eta etxebizitza publikoa sustatzea. Baina behar horiek ezin dira edozein esku hartze justifikatzeko aitzakia bihurtu.
Hiri berrikuntzak ingurumenarekiko errespetuarekin, berdeguneen babesarekin, paisaiarekiko integrazioarekin eta, batez ere, auzo horietan bizi diren pertsonen bizi kalitatearen benetako hobekuntzarekin batera joan behar du.
Horregatik guztiagatik, proiektu honek eztabaida publiko zabalagoa eta aurreikusitako zenbait jarduketen berrikuspen sakona behar dituela uste dut. Hiriaren zati bat eraldatzea datozen hamarkadetan haren etorkizuna baldintzatuko duen erabakia da.
Oraindik garaiz gaude proiektua aztertzeko, eztabaidatzeko eta hobetzeko.
Adi egon gaitezen.
