Gizarteari ez gailentzeko
Erraustegia ez adjudikatzeko eskatu dio epaitegiak aldundiari. GuraSOS elkartea gogor ari da lanean plantaren prozesuan egon daitezkeen «irregulartasunak» salatu eta ezagutzera emateko.
Pasa den abenduaren 27an, errauste plantaren lanak adjudikatzeko batzarra deitu zuen Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioak (GHK). GuraSOS elkarteak hasitako bide juridikoak, ordea, eragotzi zezakeen batzar hori. Izan ere, lizitazioaren balizko etetea eskatu du elkarteak, eta Donostiako Administrazioarekiko Auzietarako 3. Epaitegiak erabaki behar zuen Zubietako planta eraikitzeko lanen adjudikazio prozesua geldiarazi edo ez. Hala ere, espero zenaren kontra, epaitegiak ez zuen erabakirik hartu GHKren bileraren aurretik, eta azken horrek erraustegiaren lanak adjudikatu zituen.
Egoera horren aurrean, gertatutakoaren eta erraustegiaren bideragarritasun legal eta ekonomikoaren inguruko «premiazko» azterketa bat egin du GuraSOSek, hainbat dokumentu eta argudiotan oinarrituta. Joxe Mari Izeta elkarteko lehendakariak eta Joseba Belaustegi GuraSOSeko kide eta abokatuak aurkeztu zuten asteartean komunikabideen aurrean, eta dossierra eragile zein herritarren artean banatzeko asmoa adierazi zuten.
Egin duten azterketaren ondorio nagusia azaldu zuen Izetak: «Proiektua bideraezina da». Gainera, Belaustegiren arabera, ziurtatzen zaio esleidunari erraustegiaren etekina, kaltegarria da diru publikoarentzako eta arrisku bakarra soziala da: «Borondate politiko hutsa ezin zaio gailendu gizarteari eta legeari. Osasunarekin jolasten ari dira. Egindako lanarekin erakusten dugu susmoa izateko arrazoi nahikoa badagoela, eta horregatik eskatzen diogu aldundiari bere bidea zuzen dezan. Agintariek eskubideak mespretxatzen badituzte, ondorioa garbia da: ezin dugu konfiantzarik izan beraiengan, eta are gutxiago gure seme-alaben osasuna eta etorkizuna euren eskuetan utzi».
Adjudikaziorik ez
Horrez gain, bi albiste berri eman dituzte aste honetan. Alde batetik esan dute abenduaren 27ko adjudikazioa ez zela gertatu: «Aurretiazko tramite bat egin zuten. GHKren egoitzara joan gara, eta egiaztatu dugu adjudikazioaren dekretua oraindik ez dela jaulki».
Bestetik, Donostiako 2. Administrazio Auzitegiak arrazoia eman zion atzo GuraSOSi. Hala, erraustegia ez adjudikatzeko eskatu dio epaitegiak aldundiari, Auzitegi Nagusiak Gipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko Plan Orokorra legezkoa den edo ez ebatzi arte. «Beste bide bat zabaltzen du. Ea posible den parte hartze prozesu bat irekitzea».
«Jakin badakigu prozesu parte-hartzaile baten beldur direla»
Joxe Mari Izeta
GuraSOSeko presidentea
Nola jaso zenuten abenduaren 27an epaileak erabakirik ez hartzearen albistea?
Lizitazioaren inguruan, Joseba Belaustegik eta bere abokatu taldeak adierazten digutena jasotzen dugu, eta esan ziguten egun horretan epaileak ebatzi egin behar zuela; adjudikazioa bertan behera geratuko zen edo ez esango zuela. Gure harridurarako, ordea, ez zuen ebatzi. Harri eta zur geratu ginen; ez genuen ezer ulertzen. Iruditzen zaigu epaileek sumatzen dutela nolabaiteko presioa eta ez dutela esku hartu nahi, nahiago dutela beste nonbaiten erabakitzea. Azken finean, epaileen lana ere zailtzen eta oztopatzen ari dira.
Eta GHK eta aldundiaren erabakiak?
Bazekiten ebazpen hori hor zegoela, eta epaileak ezer esan gabe aurrera joan dira, beraien bidea jarraitu dute. Gainera, lizitazio bezala saldu digutena jakin dugu ez dela hala izan. Konturatu gara gauzak ez direla horrela, ez dituztela pentsatzen zuten bezain azkar egin.
Zentzu horretan, notizia positiboa da. Ez dugu ulertzen zergatik ez duten garbiago hitz egiten eta informatzen. Jakin badakigu beraiek prozesu parte hartzaile baten beldur direla. Momentu honetan plan integratzaile berri bat jarri behar da martxan, baina erraustegia egin arte ez dute zabalduko.
Azkenaldian, eragile politiko eta sozialekin bildu zarete. Nolako balorazioa egiten duzue?
EAJk eta PSE-EEk garbi esan digute: hau egina dago. Baina guk esaten diegu ezetz, plan berri bat irekitzeko dagoela, eta oraindik ez dagoela erraustegia egina. Beraz, garaiz gaudela zerbait egiteko eta akordio zabal batera iristeko.
Prozesu parte-hartzailearena aipatu diegunean, esan digute egingo dela, baina erraustegia bera ez dela eztabaidatuko. Gainera, plan integratzaile berriarekin hurrengo hamalau urteak erabaki behar ditugu, eta ez dute aukerarik ematen. Gure ikuspegitik nahiko lotsagarria da haien jarrera. Egin duten guztia ikusita, ez dugu haienganako inongo konfiantzarik.
Eta gainontzeko bilerak zer moduzkoak izan dira?
Oso onak. UGTrekin ezin izan dugu harremanetan jarri. Baina ELA, Esteilas, CCOO eta LABekin bai, eta denek oso ondo hartu dute gure jarrera, baketsua delako baina aldi berean irmoa eta serioa. EH Bildu eta Irabazi ere gure alde agertu dira, eta PPrekin ere hitz egin dugu. Nahiz eta erraustegia egitearen aldekoak diren, ez dute argi horrelako makroproiektu batek mereziko duen ala ez.
Elizari dagokionez, Jose Ignacio Munilla gotzainarekin egon gara, eta oso harrera ona izan dugu. Haurren osasuna arriskuan jartzen duen txosten bat egonez gero, beraiek Eliza bezala parte hartuko luketela esan digu.
Gizarteak erraustegiari buruz duen iritzia aldatu dela diozue.
Bai, hala da. Egun, hondakinen kudeaketaren inguruko iritziak aldatu dira, gauzak ez dira ikusten garai batean bezala. Beste ikuspegi bat dago; askoz gehiago sailkatzen dugu. 2002an, agian, norbaitek justifikatu zezakeen erraustegi bat egitea, baina, orain, zailagoa da eta ez du zentzurik.
Zein asmo duzue hemendik aurrera?
Alderdi judizialei dagokienez, begiak Europa aldean jarriko ditugu, eta ikusiko dugu zer ukitu daitekeen, beti ere, gure eskubideak defendatzeko asmoz. Bagenekien urte bukaera eta hasieran auzitegiek hartuko zutela garrantzi handia, eta datak bitarteko, gauzak oso ondo lotu behar genituela.
Halere, laster bilduko gara berriro, gertatu den guztia gizarteari nola helarazi ikusteko, beraiek direlako protagonista nagusiak. Tribunalak eta legeak erabiliko ditugu gure eskubideak bermatzeko, baina zailtasunak jarriko dizkiegu, bereziki, kalean.
Gure helburua beti izan da adostasun batera iristea, pentsatzen dugulako posible dela. Uste dugu ematen direla baldintzak erraustegia baztertuz beste hondakinen kudeaketa bat egiteko. Elkarrizketa eta adostasunaren bidea jarraitzen badugu, denok izango gara garaile. 
