Bilatu
Sartu
  • Harpidetu zaitez! Izan HITZAKIDE
  • Zozketak
  • Denda
  • Hemeroteka
  • Nor gara
Bilatu
  • Albisteak
    • Gaiak
      • Aisia
      • Ekonomia
      • Euskara
      • Gizartea
      • Hirigintza
      • Ingurumena
      • Jaiak
      • Kirola
      • Kultura
      • Politika
      • Udala
      • Orokorra
    • Auzoak
      • Aiete-Miramon
      • Altza
      • Amara
      • Amara Berri-Loiolako Erribera
      • Añorga
      • Antigua
      • Bidebieta
      • Egia
      • Erdialdea
      • Gros
      • Ibaeta
      • Igeldo
      • Intxaurrondo
      • Loiola-Txomiñenea
      • Martutene
      • Morlans
      • Parte Zaharra
      • Ulia
      • Zubieta
    • Generoak
      • Albisteak
      • Editorialak
      • Elkarrizketak
      • Erreportajeak
      • Iritzia
      • Kronikak
      • Eduki babestua
  • Astekaria
  • Iritzia
  • Multimedia
    • Argazkiak
    • Bideoak
  • Komunitatea
  • Agenda
  • Denda
  • Gehiago
    • Jaiak
    • ATERKI
    • Adimena
    • Nor gara
    • Gure berri
    • Txoroskopoa
    • Gipuzkoa
  • Nor gara
  • Publizitatea
  • Harpidetu zaitez! Izan HITZAKIDE
  • Zozketak
  • Denda
  • Hemeroteka
  • Nor gara
Sartu
Kultura
Ikerketa

«Langileen Donostia» jasotzen duen liburua ondu du Jon Aldabaldetrekuk

Jon Aldabaldetreku Delgado, 'langileen Donostia' libruuaren aurkezpenean. Xalba Ramirez
Xalba Ramirez @xalbaram
2026/11/16

Donostia turismoarekin, Belle Époque-arekin eta Kontxako badiaren irudiarekin lotu izan da batez ere, baina hiriak badu beste historia bat ere: langileriarena. Horixe nabarmendu du Jon Aldabaldetreku Delgado historialariak Langileen Donostia (1939-1975) liburuan.

EHUn doktore tesia egin ostean, EHUren argitaletxean atera du liburua, Donostiako Udalaren laguntzaz. Egileak Donostia “bi badiadun hiritzat” hartzen du, eta Pasaiako badia kokatzen du hiriaren industria gune nagusi gisa. Haren ustez, Donostiaren historia garaikidea ezin da ulertu Pasaiako portuak eta inguruko herriek izandako eragin ekonomiko eta soziala kontuan hartu gabe.

Ikerketak XIX. mendearen amaieratik 1970eko hamarkadara arteko garapena aztertzen du, eta hiru garai nagusi bereizten ditu. Lehenik, 1864an harresiak bota ondoren, hiria hegoalderantz zabaldu zen. XX. mendearen hasieran, turismoaren krisiak Donostiako burgesia industria inbertsioak egitera bultzatu zuen, batez ere ekialdeko ardatzean eta Pasaiako badian. Gero, 1950eko hamarkadatik aurrera, hiriko tailer eta fabrika txiki asko kanpora eraman zituzten. Aldabaldetreren arabera, fabrikak Donostiatik kanpo egon arren, hiriko kapitalak bultzatu zuen inguruko industrializazioa.

Prozesu horrek migrazio handia eta hirigintza aldaketa sakonak ekarri zituen. 1940an, Donostiak ez zituen 100.000 biztanle ere, eta hurrengo 30 urteetan beste 40.000 biztanle inguru irabazi zituen. Langile asko Galiziatik, Nafarroatik, Burgostik, Errioxatik eta Espainiako hegoaldetik iritsi ziren. Biztanleriaren hazkunde azkarrari erantzuteko, auzune berriak eraiki zituzten Altzan, Bidebietan eta inguruko herrietan, baina etxebizitza askok ez zuten oinarrizko zerbitzurik: kaleak asfaltatu gabe zeuden, eta anbulatorioak, haurtzaindegiak eta bestelako azpiegiturak falta ziren. Egoera horren aurrean, auzotarrek antolatu eta borroka egin zuten bizi-baldintza duinak lortzeko.

Historialariaren esanetan, frankismo garaian sortutako desberdintasun sozial eta urbanistikoek gaur egun ere irauten dute. Altza eta Bidebieta bezalako auzoen eta Aiete edo Antigua bezalakoen arteko aldeak horren erakusgarri dira. Jon Aldabaldetreku Historia Garaikidean doktorea da EHUn, eta unibertsitate bereko irakaslea eta ikertzailea. Liburua ikerketa sakon batean oinarrituta dago, eta mapak, grafikoak, argazkiak eta ilustrazioak biltzen ditu. Dagoeneko liburu-dendetan dago salgai, 28 euroan, eta laster Donostia Kulturako liburutegietan ere eskuragarri egongo da.

Erlazionatutako edukiaDonostia, bi badiadun hiria«Donostia bi badiadun hiria da eta horietako bat industriala izan da beti»

 

 

Azken egunetako irakurrienak

 

 

 

Donostiako azken berrien buletina

Donostiako azken berriak biltzen ditu bi egunean behin.
Astelehen, asteazken eta ostiraletan iristen zaizu posta elektronikora.

Harpidetu

Datuak ondo jaso dira. Eskerrik asko.

Izen-abizenak eta posta elektronikoa sartu behar dira.

Posta elektronikoak ez du formatu zuzena.

Arazo bat gertatu da eta ezin izan da izena eman. Jarri gurekin harremanetan mesedez eta barkatu eragozpenak (Akatsaren kodea:).

  • 943-46 72 36
  • donostia@hitza.eus
  • Ametzagaña, 19 - 20012 Donostia
  • Nor gara
  • Publizitatea
Berriki Kudeaketa Aurreratua KUDEAKETA AURRERATUARI
DIPLOMA
  • Cookieak
  • Pribatutasun politika
  • Argitalpen politika
  • Aniztasun politika
Babesleak:
Hasi saioa HITZAkide gisa

Saioa hasten baduzu, HITZAkide izatearen abantailak baliatu ahal izango dituzu.

HITZAkide naiz, baina oraindik ez dut kontua sortu SORTU KONTUA

Zure kontua ongi sortu da.

Hemendik aurrera, zure helbide elektronikoarekin eta pasahitzarekin konektatu ahal zara, HITZAkide izatearen abantaila guztiak baliatzeko.

Sartutako datuak ez dira zuzenak.
Zure kontua berretsi gabe dago.
 
 
 
(Pasahitza ahaztu duzu?)
 
 
SARTU
 
Pasahitz berria ezarri da eta zure helbide elektronikora bidali da.
Sartutako datuak ez dira zuzenak.
 
(Identifikatu)
 
 
 
 
BIDALI
 

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea

HITZAkide izan nahi dut
Aldatu zure pasahitza
Pasa hitza ondo aldatu da.
 
 
 
 
 
 
 
Aldatu
 
Oraindik ez zara HITZAkide?

Zure babesa behar dugu Donostia den horretan aztertzen eta kontatzen jarraitzeko.

Ezagutu HITZAkide izatearen abantailak eta aukeratu HITZAkide izateko gustuko modalitatea.

HITZAkide izan nahi dut

Zure babesa behar dugu Donostia den horretan aztertzen eta kontatzen jarraitzeko.