
Euskal zinema loraldi betean dagoela diote jaialdi eta sariek. Baina alfonbra gorriko fokuak itzaltzean, galdera deseroso bat geratzen da airean: zer da, funtsean, euskal zinema? Hizkuntza, geografia ala esentzia? Diru laguntzen hazkundearen eta streaming plataformen aparraren azpian, errealitate gordinago bat ezkutatzen da, ordea: aretoetako horma linguistikoa, lan baldintzen prekaritatea eta kanpoko ekoiztetxeekiko norgehiagoka.

Erizaina ikasketez, arrainaren mundura lotuta bizi izan da beti Carol Archeli Saralegi (Parte Zaharra, 1972). Zehazki, Bretxako Espe arrandegira lotuta, bertako hirugarren belaunaldia baita bera. Arraina garbitu eta saltzetik harago doa Archeli, ordea, asko ikertu baitu elikaduraren inguruan. Eta, nola ez, merkataritza txikiaren defendatzaile sutsua da.

Hiriaren berreraikitzetik ehun urte igaro zirenean, Alderdi Ederreko lorategian 'Mendeurreneko Monumentua' eraikitzea erabaki zuen herritar batzorde batek. Emaitza, ordea, ez zen donostiarren atseginekoa izan.